Ήξερες την ιστορία με τη μέλισσα και την Αγία Σοφία;
Σύμφωνα με έναν θρύλο, μια ταπεινή μέλισσα βοήθησε –άθελά της– στην ανέγερση του σπουδαιότερου ναού του Βυζαντίου.
Όταν ο Ιουστινιανός ξεκίνησε να χτίζει την Αγία Σοφία το 532 μ.Χ., κάθε ημέρα οι εργάτες κουβαλούσαν υλικά, λάσπη και ασβέστη για να προλάβουν να ολοκληρώσουν τον τεράστιο ναό. Ήταν έργο τιτάνιο, και τα πάντα έπρεπε να είναι τέλεια. Οι τεχνίτες ζύμωναν τα υλικά με απόλυτη ακρίβεια, σαν να ετοίμαζαν ιερό μυστήριο.
Μια μέρα, λέει ο θρύλος, ένας νέος μαθητευόμενος άφησε ένα καλούπι με ασβέστη και νερό στην άκρη, για να πάει να βοηθήσει στους τοίχους. Όταν γύρισε, είχε εξαφανιστεί. Κανείς δεν ήξερε τι είχε γίνει. Μέχρι που κάποιος παρατήρησε μια μέλισσα να πετά μακριά, φορτωμένη με μικροσκοπικά κομματάκια από το μείγμα. Την ακολούθησαν.
Η μέλισσα μπήκε σε μια σχισμή στα θεμέλια και χάθηκε. Την επόμενη μέρα, τη βρήκαν να έχει φτιάξει μέσα σε μια κόγχη ένα μελίσσι από πηλό και ασβέστη, σε σχήμα τέλειου εξαγώνου. Οι μάστορες σταμάτησαν τις εργασίες και κοιτούσαν σιωπηλοί. Τους φάνηκε θεϊκό σημάδι.
Η γεωμετρία της μέλισσας, έλεγαν, ξεπερνούσε και του πιο έμπειρου τεχνίτη. Και τότε ο αρχιμάστορας φώναξε: «Θα χτίσουμε τον ναό όπως η μέλισσα φτιάχνει την κυψέλη της· με αρμονία, σοφία και ταπεινότητα».
Ο θρύλος αυτός πέρασε από στόμα σε στόμα, από την Πόλη μέχρι τον Πόντο και τα βάθη της Μικρασίας. Σε κάποιες παραλλαγές, λέγεται πως η μέλισσα φύλαξε ένα ιερό αντικείμενο της Θείας Λειτουργίας όταν μπήκαν οι Τούρκοι στην Πόλη, και πως θα το επιστρέψει όταν ξαναλειτουργήσει η Αγία Σοφία ως ναός. Σε άλλες εκδοχές, είναι φύλακας του θόλου, σαν μικρός άγγελος με φτερά από κερί.
Η μέλισσα, πλάσμα ταπεινό, έγινε το σύμβολο της θείας σοφίας. Εργάζεται σιωπηλά, χωρίς να φαίνεται, κι όμως φτιάχνει θαύματα. Όπως και η Αγία Σοφία, που χτίστηκε όχι μόνο με πέτρα και μάρμαρο, αλλά με πίστη, υπομονή και… λίγο μέλι.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
