Πώς κρατούσαν τη φόρμα τους οι αρχαίοι Έλληνες

Κανείς δεν τους πίεζε να πάνε γυμναστήριο. Δεν είχαν προσωπικούς προπονητές, ούτε πρωτεΐνες σε σκόνη. Κι όμως, τα σώματά τους έγιναν πρότυπα για τα αγάλματα που θαύμασε όλη η ανθρωπότητα. Οι αρχαίοι Έλληνες δεν γυμνάζονταν για να εντυπωσιάσουν, αλλά γιατί πίστευαν πως ένα δυνατό σώμα οδηγεί σε δυνατό νου και σε ενάρετη ζωή.

Η άσκηση ήταν μέρος της καθημερινότητας. Από μικρά παιδιά μάθαιναν να τρέχουν, να παλεύουν, να ρίχνουν ακόντια και δίσκους. Η γυμναστική δεν ήταν χόμπι — ήταν καθήκον του πολίτη. Οι γυμναστές είχαν την ίδια υπόληψη με τους δασκάλους της φιλοσοφίας. Και οι καλύτεροι αθλητές ήταν ήρωες που έφταναν να λατρεύονται σχεδόν σαν θεοί.

Τα γυμναστήρια και οι παλαίστρες ήταν ιεροί χώροι. Εκεί, οι νέοι γυμνάζονταν γυμνοί — όχι για λόγους αισθητικούς, αλλά γιατί πίστευαν πως το σώμα έπρεπε να φαίνεται και να ελέγχεται. Η γυμνότητα δεν ήταν ντροπή· ήταν ένδειξη καθαρότητας, αυτοπεποίθησης και αρετής. Οι προπονήσεις ήταν επίπονες, γεμάτες ιδρώτα, άμμο και λάδι.

Πολύ πριν τη λέξη fitness, υπήρχε η λέξη ευεξία. Η διατροφή τους ήταν λιτή: ψωμί, ελιές, σύκα, τυρί, κρασί με νερό. Κρέας έτρωγαν σπάνια, κυρίως σε εορτές ή θυσίες. Το φαγητό ήταν μέσο διατήρησης της υγείας, όχι απόλαυσης. Η λαιμαργία ήταν ελάττωμα. Η εγκράτεια ήταν αρετή.

Ο αθλητισμός ήταν τόσο σημαντικός, που οι Ολυμπιακοί Αγώνες γίνονταν κάθε τέσσερα χρόνια, και όταν ξεκινούσαν, σταματούσαν όλοι οι πόλεμοι. Οι αθλητές αφιέρωναν τη ζωή τους στην προπόνηση. Και αν νικούσαν, κέρδιζαν κάτι πιο μεγάλο από μετάλλια: τη φήμη, την τιμή και την αθανασία.

Το σώμα δεν ήταν μόνο μηχανή. Ήταν σύμβολο ήθους. Οι μεγάλοι φιλόσοφοι, όπως ο Πλάτωνας, ήταν πρώτα αθλητές. Ο Σωκράτης συνήθιζε να λέει πως η παραμέληση του σώματος είναι προσβολή προς την ψυχή. Για τους αρχαίους Έλληνες, η σωματική αδράνεια ήταν ένδειξη πνευματικής παρακμής.

Κάθε μέρα ήταν άσκηση. Ακόμα και χωρίς εξοπλισμό, χωρίς βάρη, χωρίς τεχνολογία. Η καθημερινότητα είχε κίνηση: δρόμοι, σκάλες, αγορές, χωράφια. Τα σώματα διαμορφώνονταν από την ίδια τη ζωή. Από τη φύση, την ανάγκη και τη φιλοσοφία. Κι αυτό τα έκανε αγάλματα.