Χιόνια και κρύο: Γιατί δε μπορούμε να έχουμε ακριβή πρόγνωση του καιρού στην Ελλάδα;

Ο καιρός στην Ελλάδα αλλάζει γρήγορα. Και αυτό φαίνεται πιο πολύ όταν περιμένουμε χιόνια.

Ο βασικός λόγος είναι απλός. Έχουμε θάλασσα παντού και έχουμε βουνά σχεδόν δίπλα στις πόλεις. Αυτά τα δύο τραβάνε τον καιρό προς διαφορετικές κατευθύνσεις. Η θάλασσα φέρνει υγρασία και πιο μαλακό αέρα. Τα βουνά ρίχνουν τη θερμοκρασία και αλλάζουν τον άνεμο.

Σε λίγα χιλιόμετρα μπορεί να αλλάξει το αποτέλεσμα. Στην παραλία να βρέχει. Λίγο πιο πάνω να γίνεται χιονόνερο.

Οι προγνώσεις δεν βγαίνουν από το μάτι. Βγαίνουν από μοντέλα σε υπολογιστές. Τα μοντέλα χωρίζουν τη χώρα σε μικρές περιοχές και προσπαθούν να υπολογίσουν τι θα γίνει σε καθεμιά. Όμως αν η περιοχή που υπολογίζουν είναι λίγο πιο μεγάλη από όσο πρέπει, χάνεται η λεπτομέρεια. Και στην Ελλάδα αυτή η λεπτομέρεια είναι συχνά όλο το ζήτημα.

Για να δουλέψουν σωστά τα μοντέλα χρειάζονται μετρήσεις τώρα. Θέλουν σταθμούς στο έδαφος. Θέλουν ραντάρ. Θέλουν δορυφόρους. Θέλουν να ξέρουν τι γίνεται και ψηλά, όχι μόνο στο δρόμο που περπατάμε.

Γιατί το χιόνι ειναι ίσως το πιο δύσκολο στην πρόγνωση;

Το χιόνι παίζεται στο όριο. Αν η θερμοκρασία είναι λίγο πιο πάνω, το χιόνι γίνεται βροχή. Μερικές φορές μιλάμε για μισό με έναν βαθμό. Αυτό το μισό μπορεί να έρθει από κάτι μικρό. Ένας άνεμος που γύρισε λίγο. Ένα κύμα πιο ζεστού αέρα που ήρθε από τη θάλασσα. Μια ζώνη με περισσότερη υγρασία που πέρασε λίγα χιλιόμετρα πιο βόρεια.

Μετράει και το υψόμετρο. Ένα χωριό στα 350 μέτρα μπορεί να είναι πάνω κάτω στο σημείο που κρίνεται το χιόνι. Άρα μπορεί η πρόγνωση να φαίνεται λάθος, ενώ στην πραγματικότητα το φαινόμενο έγινε απλώς λίγο πιο ψηλά ή λίγο πιο χαμηλά.

Υπάρχουν και τοπικές παγίδες. Κοιλάδες που κρατάνε το κρύο. Περάσματα που δυναμώνουν τον άνεμο. Πλαγιές που μαζεύουν πιο πολύ υγρασία. Αυτά δεν τα νιώθεις στον χάρτη. Τα νιώθεις στο σώμα σου όταν μένεις εκεί. Και υπάρχει και κάτι ακόμα που μπερδεύει τον κόσμο. Όταν ακούει μια μεγάλη περιοχή, τη φαντάζεται σαν ένα πράγμα. Όμως άλλο το κέντρο μιας πόλης, άλλο τα βόρεια, άλλο τα πιο ψηλά. Αν δεν ειπωθεί καθαρά το πού ακριβώς, μετά μένει μόνο η λέξη χιόνια.

Για αυτό οι πιο σωστές προγνώσεις στα χιόνια είναι κοντά στην ώρα του φαινομένου, με συνεχή ενημέρωση. Όχι γιατί κάποιος δεν ήξερε. Αλλά γιατί τότε φαίνεται καθαρά πού πάει το σύστημα και τι κάνει πάνω στο έδαφος.

Στην Ελλάδα ο καιρός είναι γεμάτος μικρές αλλαγές που μετράνε πολύ. Και το χιόνι είναι το πιο αυστηρό τεστ. Αν κάτι φύγει λίγο, το αποτέλεσμα αλλάζει τελείως.