Μπορείς να πας στο φαρμακείο με ένα καλάθι μανιτάρια και να σου πουν δωρεάν ποια είναι δηλητηριώδη

Στη Γαλλία, το φθινόπωρο είναι εποχή για μανιτάρια. Όχι μόνο για τα σούπερ μάρκετ ή τους έμπειρους συλλέκτες, αλλά και για τις γιαγιάδες, τους αγρότες και τις οικογένειες που παίρνουν καλάθια και βγαίνουν στα δάση. Δεν είναι παράνομο. Δεν είναι επικίνδυνο. Γιατί όταν επιστρέψουν στο χωριό, πάνε μια στάση πρώτα από το… φαρμακείο.

Εκεί, ο φαρμακοποιός βγάζει το μικροσκόπιο, τις γνώσεις του και μερικές φορές τη δική του εμπειρία συλλέκτη. Και εξετάζει το κάθε μανιτάρι. Ελέγχει αν είναι βρώσιμο ή δηλητηριώδες. Το κάνει δωρεάν. Είναι μέρος της δημόσιας υγείας, της τοπικής κουλτούρας και μιας εκπληκτικής γαλλικής παράδοσης που κρατά εδώ και δεκαετίες.

Οι φαρμακοποιοί στη Γαλλία διδάσκονται βασική μυκολογία στις σπουδές τους. Δεν γίνονται ειδικοί, αλλά μαθαίνουν να ξεχωρίζουν τα πιο επικίνδυνα είδη. Το κάνουν συχνά – ιδίως στην επαρχία – και αρκετοί συνεχίζουν να μελετούν μανιτάρια και μετά το πτυχίο, γιατί η ανάγκη είναι καθημερινή. Για τους Γάλλους, η σχέση με το μανιτάρι είναι σοβαρή υπόθεση. Είναι τροφή, έθιμο και τέχνη.

Το καλάθι με τα μανιτάρια φτάνει στον πάγκο του φαρμακείου και ο φαρμακοποιός εξετάζει το κάθε ένα ξεχωριστά. Αν υπάρχει αμφιβολία, το λέει. Αν υπάρχει κίνδυνος, προειδοποιεί. Αν είναι νόστιμο και ασφαλές, χαμογελά και δίνει το πράσινο φως για να μαγειρευτεί με κρασί και βούτυρο, όπως αρμόζει.

Στην Ελλάδα, ένα τέτοιο καλάθι θα πήγαινε στον κάδο ή στο νοσοκομείο. Στη Γαλλία, πηγαίνει στο φαρμακείο. Η μυρωδιά του υγρού χώματος και του πεύκου μπαίνει στο φαρμακείο μαζί με τους πελάτες, και οι πιο σοβαροί δηλητηριασμοί αποφεύγονται όχι με φάρμακα, αλλά με διάλογο και γνώση.

Δεν είναι όλοι οι φαρμακοποιοί ειδικοί. Ούτε μπορούν να εγγυηθούν τα πάντα. Αλλά το γεγονός ότι υπάρχει αυτή η κουλτούρα εμπιστοσύνης και επιστημονικής πρόληψης, δείχνει κάτι βαθύτερο. Ότι σε μια χώρα όπου το φαγητό είναι σχεδόν θρησκεία, το κράτος και η τοπική κοινωνία φροντίζουν να μη γίνει ο μύκητας δηλητήριο.