Έκλεισε τρύπα στο κοτέτσι του με έργο που του χάρισε ο Βαν Γκογκ. Ήταν ο γιατρός που τον ανέλαβε μόλις έκοψε το αυτί του.

Το βράδυ της 23ης Δεκεμβρίου 1888, ο Βίνσεντ βαν Γκογκ, με αίμα να τρέχει από το κομμένο του αυτί, κατέληξε στο νοσοκομείο της Αρλ. Ήταν η αρχή ενός μύθου που θα γινόταν παγκόσμιος. Στο πλευρό του βρέθηκε ένας νεαρός γιατρός, μόλις 21 ετών: ο Φέλιξ Ρεϊ. Δεν ήταν ειδικός στην ψυχιατρική, αλλά του φέρθηκαν με στοργή. Και αυτό ο Βαν Γκογκ δεν το ξέχασε ποτέ.

Για να τον ευχαριστήσει, λίγες μέρες μετά το εξιτήριό του, ο ζωγράφος του χάρισε κάτι πολύ προσωπικό: το πορτρέτο του. Ένα από τα λιγότερο γνωστά, αλλά βαθιά εκφραστικά έργα του. Ο Ρεϊ δεν ενθουσιάστηκε. Η τεχνική του Βαν Γκογκ φαινόταν ακατέργαστη, γεμάτη ένταση, μακριά από τις κλασικές γραμμές της εποχής. Η οικογένειά του το βρήκε «τρομακτικό».

Το αποτέλεσμα ήταν σχεδόν σουρεαλιστικό: το έργο, που σήμερα θεωρείται θησαυρός της παγκόσμιας τέχνης, χρησιμοποιήθηκε για να κλείσει μια τρύπα σε κοτέτσι. Αργότερα, είτε για αδιαφορία είτε για πρακτικότητα, το έδωσε σε κάποιον γνωστό. Έφυγε από τα χέρια του για ένα τίποτα. Κανείς τότε δεν μπορούσε να προβλέψει τι επρόκειτο να συμβεί.

Χρειάστηκαν δεκαετίες για να αναγνωριστεί το έργο ως αυθεντικό πορτρέτο του Βαν Γκογκ. Βρέθηκε στη Ρωσία, κατέληξε στο Μουσείο Πούσκιν στη Μόσχα και σήμερα θεωρείται ανεκτίμητο. Το 2016, η εκτίμηση των ειδικών ξεπερνούσε τα $50 εκατομμύρια. Ένα έργο που κάποτε σκέπαζε σανίδες με κοπριά, έγινε πλέον σημείο αναφοράς.

Ο ίδιος ο Ρεϊ έγινε αργότερα γνωστός για το ιατρικό του έργο, αλλά η σχέση του με τον Βαν Γκογκ παρέμεινε μια υποσημείωση. Πέθανε δίχως να δει ποτέ την παγκόσμια αναγνώριση του πορτρέτου του. Ίσως και να μην τον ένοιαζε. Αλλά η ιστορία του είναι μια υπενθύμιση πως τα αριστουργήματα, όταν γεννιούνται, μοιάζουν συχνά άσχημα. Κι αρκεί ένας κόκορας να σταθεί από πάνω τους για να ξεχαστούν.