Ένας από τους πιο ισχυρούς Έλληνες, είχε φιρμάνι από τον Σουλτάνο και δικό του κράτος στον Όλυμπο.

Δεν ήταν βασιλιάς, αλλά κυβερνούσε σαν βασιλιάς. Δεν είχε θρόνο, αλλά είχε φιρμάνι. Ο Πάνος Ζήδρος, αρματολός του Ολύμπου, δεν περίμενε την Επανάσταση για να ζήσει σαν ηγέτης. Την εποχή που οι Έλληνες ήταν ακόμα ραγιάδες, αυτός έφτιαξε ένα δίκτυο εξουσίας που εκτεινόταν από τα Πιέρια ως το Βέρμιο. Με έδρα το Λιβάδι, μοίραζε περιοχές σε πρωτοπαλίκαρα, έκανε πολέμους, έκανε και γάμους. Στον γάμο του γιου του όμως, δεν κάλεσε εκείνον που τον λάτρευε σαν πατέρα.

Το όνομά του πέρασε σε δημοτικά τραγούδια, αλλά και στα βουνά της ΕΟΚΑ. Γιατί όταν ο Γρηγόρης Αυξεντίου έψαχνε ψευδώνυμο για να πολεμήσει τους Άγγλους, διάλεξε το όνομα αυτού του ξεχασμένου Μακεδόνα. Τον φώναζαν «Έξαρχο του Ολύμπου», έναν αιώνα πριν την Επανάσταση.

Γεννήθηκε στα Γρεβενά, σε οικογένεια κλεφταρματολών. Άλλοι λένε το 1630, άλλοι το 1700. Ίσως γιατί ο θρύλος του απλωνόταν σε τόσα χρόνια, που κανείς δεν ήταν σίγουρος από πού άρχιζε. Γύρω στο 1700 όμως, αναλαμβάνει το αρματολίκι του Ολύμπου και της Δυτικής Μακεδονίας. Το επισημοποιεί με σουλτανικό φιρμάνι και το οργανώνει σαν μικρό κράτος. Δεν κρατά μόνο τη δική του περιοχή· δίνει τα Γρεβενά στον Τόσκα, τον Πλαταμώνα στον Σύρο, τα Χάσια στον Βλαχάβα και την Πιερία στον Λάζο. Κανένας άλλος αρματολός της εποχής δεν είχε τέτοιο δίκτυο.

Το 1740 οργανώνει μεγάλη επιδρομή στην Κάλλιανη, τότε τσιφλίκι των Τούρκων. Η επιχείρηση γίνεται με τη συμμετοχή όλων των παλιών του συμμάχων – παλιοί αρματολοί που είχαν γίνει πια κλέφτες. Η λεία ήταν 94 ζώα φορτωμένα με χρυσάφι και αγαθά. Ήταν μια οργανωμένη εξέγερση πριν την Επανάσταση. Κι όταν ήρθαν τα Ορλωφικά, πολέμησε ξανά. Πολιορκημένος στο Αιτωλικό για τρεις μήνες, γύρισε πάλι στα βουνά του Ολύμπου, και όταν ήρθε η αμνηστία του Κιουτσούκ Καϊναρτζή, τον υποδέχτηκαν ως ήρωα.

Στο τέλος της ζωής του γύρισε στο Λιβάδι. Δεν ήταν πια επαναστάτης. Ήταν θεσμός. Είχε τον τίτλο «Έξαρχος του Ολύμπου και της Δυτικής Μακεδονίας». Είχε γιο, τον Φώτη, αλλά δεν του είχε εμπιστοσύνη. Τον έκρινε ανίκανο να διοικήσει και έδωσε την εξουσία στους παλιούς του συμπολεμιστές: τον Πάνο Τσάρα, τον Βλαχοθόδωρο και τους Γκέγκα. Ο Φώτης δολοφονήθηκε λίγο αργότερα.

Όταν πάντρεψε τον γιο του, ο Ζήδρος δεν κάλεσε στο γλέντι τον Λάπα, το πρωτοπαλίκαρό του, το παιδί που ήταν σαν γιος του. Το δημοτικό τραγούδι δεν ασχολήθηκε με μάχες, αλλά με αυτή την πληγή:

«Ο Ζήδρος κάνει τη χαρά, παντρεύει τον υγιό του
κι όλον τον κόσμο κάλεσε, κι όλα τα βιλαέτια.
Τον Λάπα μόνο δεν κάλεσε, τον πρώτο ψυχογιό του…»

Ακόμα και στον γάμο, ο Ζήδρος χώριζε τους ανθρώπους σε καλεσμένους και ακάλεστους. Όπως και στον Όλυμπο, όπου μοίραζε εξουσία και ευθύνη μόνο σε εκείνους που άξιζαν. Αυτόν τον χαρακτήρα τίμησε ο Αυξεντίου, όταν υπέγραφε «Ζήδρος». Και αυτήν την ανεξαρτησία – σε μια εποχή που δεν υπήρχε Ελλάδα, αλλά υπήρχαν Έλληνες που φέρονταν σαν να την είχαν ήδη ιδρύσει.