Επικήρυξαν τις κόμπρες αλλά κατέληξαν με περισσότερες κόμπρες. Πώς έγινε αυτό;

Κατά τη διάρκεια της βρετανικής αποικιοκρατίας στην Ινδία, η κυβέρνηση του Βρετανικού Ρατζ βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα σοβαρό πρόβλημα: τον υπερπληθυσμό δηλητηριωδών κομπρών στο Δελχί. Προκειμένου να περιορίσουν το φαινόμενο, οι Βρετανοί αξιωματούχοι επινόησαν μια φαινομενικά έξυπνη λύση: προσέφεραν χρηματική αμοιβή σε όποιον παρέδιδε ένα νεκρό φίδι.

Αρχικά, το μέτρο φαινόταν επιτυχημένο. Οι ντόπιοι άρχισαν να κυνηγούν κόμπρες και να τις παραδίδουν στις αρχές για την αμοιβή. Ωστόσο, σύντομα κάποιοι ανακάλυψαν έναν τρόπο να εκμεταλλευτούν το σύστημα. Αντί να περιορίζονται στο κυνήγι των φιδιών, άρχισαν να εκτρέφουν κόμπρες σε ελεγχόμενα περιβάλλοντα, σκοτώνοντάς τες και παραδίδοντάς τες για να εισπράξουν την αμοιβή.

Όταν οι Βρετανοί αντιλήφθηκαν την απάτη, κατήργησαν το πρόγραμμα ανταμοιβών. Αντιμέτωποι με μια άχρηστη πλέον εκτροφή φιδιών, οι εκτροφείς δεν είχαν λόγο να κρατούν τις κόμπρες τους. Έτσι, απελευθέρωσαν μαζικά τα φίδια στη φύση, οδηγώντας σε αύξηση του πληθυσμού τους και επιδεινώνοντας το πρόβλημα αντί να το λύσουν.

Αυτό το φαινόμενο έμεινε γνωστό ως “Cobra Effect” και αναφέρεται στις περιπτώσεις όπου μια λύση που σχεδιάστηκε για να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα καταλήγει να το επιδεινώνει. Παρόμοιες καταστάσεις έχουν σημειωθεί στην ιστορία, όπως όταν οι Γάλλοι αποικιοκράτες στο Βιετνάμ επικήρυξαν αρουραίους, οδηγώντας τους ντόπιους να κόβουν μόνο τις ουρές τους και να αφήνουν τα τρωκτικά ζωντανά για να συνεχίσουν να πολλαπλασιάζονται.

Η ιστορία της επικήρυξης των κομπρών είναι ένα κλασικό παράδειγμα των απρόβλεπτων συνεπειών που μπορεί να έχει ένα καλοπροαίρετο αλλά κακοσχεδιασμένο κίνητρο.