Έβλεπε τον Χίτλερ στον ύπνο του σαν γυναίκα και τον ξελόγιαζε. Ίσως η πιο περίεργη δήλωση που έκανε ποτέ.

Ο Σαλβαντόρ Νταλί δεν φοβόταν ποτέ να σοκάρει. Είτε με τα έργα του είτε με τα λόγια του, κυνηγούσε το όριο ανάμεσα στη μεγαλοφυΐα και την τρέλα. Όμως ακόμη και γι’ αυτόν, μία του δήλωση έμεινε για πάντα σαν η πιο ακατανόητη, ακραία και ανησυχητική που ξεστόμισε ποτέ.

Σε απομνημονεύματά του, ο ίδιος ο Νταλί γράφει: «Συχνά ονειρευόμουν τον Χίτλερ ως γυναίκα. Η σάρκα του, που φανταζόμουν πιο λευκή κι απ’ το λευκό, με ξελόγιαζε». Δεν ήταν φαντασία άλλων. Δεν ήταν παρερμηνεία. Ήταν λέξεις δικές του, από τη δική του πένα.

Δεν ήταν ναζιστής. Δεν ήταν θαυμαστής του Χίτλερ. Τουλάχιστον όχι με τον συνηθισμένο τρόπο. Ήταν κάτι πιο σουρεαλιστικό, πιο ψυχικά διεστραμμένο, σχεδόν τελετουργικό. Είχε εμμονή με την καταστροφή, με τη βία, με την παράνοια. Και στα όνειρά του, ο Χίτλερ έπαιρνε τη μορφή μιας παγωμένης, αγνής, απειλητικής γυναίκας.

Η ομολογία αυτή τον απομόνωσε. Το 1934, ο Αντρέ Μπρετόν και το σουρεαλιστικό κίνημα τον απέβαλαν. Θεώρησαν ότι είχε ξεπεράσει κάθε ηθικό και αισθητικό όριο. Ο Νταλί τους απάντησε: «Ο Σουρεαλισμός είμαι εγώ.» Δεν έδειξε ποτέ μεταμέλεια. Αντιθέτως, πίστευε πως ο τρόμος, το σεξουαλικό απωθημένο και η πολιτική βία είναι υλικά κατάλληλα για τέχνη.

Ο Χίτλερ για τον Νταλί δεν ήταν ιστορικό πρόσωπο. Ήταν σύμβολο. Μια φαντασίωση θανάτου και ελέγχου. Κάτι μεταξύ φόβου και έλξης. Κάτι το άρρωστο. Αλλά υπαρκτό μέσα στο μυαλό του. Ζωγράφισε τον Χίτλερ ως φάντασμα, ως παράξενο τοπίο, ακόμα και ως μέρος του γυναικείου σώματος.

Στα μάτια του κοινού, αυτή η δήλωση είναι ίσως η πιο ακατανόητη πράξη ενός ήδη αλλόκοτου καλλιτέχνη. Για τους αναλυτές της ψυχής του, ήταν το απόλυτο ξέσπασμα ενός ανθρώπου που ήθελε να ξεφύγει από κάθε κοινωνικό φρένο. Όχι για να προκαλέσει. Αλλά γιατί εκεί βρισκόταν η έμπνευσή του.

Και κάπου μέσα σε όλα αυτά, ένας υπερρεαλιστής έβλεπε στον ύπνο του τον Χίτλερ σαν γυναίκα. Και τον άφηνε να τον ξελογιάζει.