Γύρισαν τη σκηνή πάνω από 10 φορές γιατί ο Παπαγιαννόπουλος δεν μπορούσε με τίποτα να πει το όνομα Σπανοβαγγελοδημήτρης

Υπάρχουν σκηνές στον ελληνικό κινηματογράφο που δεν γράφτηκαν ποτέ στο χαρτί με πρόθεση να μείνουν θρυλικές, αλλά κατάφεραν να το κάνουν λόγω της απόλυτης –και συχνά απρόβλεπτης– χημείας των ηθοποιών, των συνθηκών και του χιούμορ της στιγμής. Μία από αυτές είναι η σκηνή του δικαστηρίου από τη θρυλική ταινία Η Σωφερίνα του 1964. Εκεί όπου ο σπουδαίος Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, στον ρόλο του προέδρου του δικαστηρίου, προσπαθεί –μάταια– να προφέρει το όνομα του μάρτυρα: Νικόλαος Σπανοβαγγελοδημήτρης.

Το όνομα ήταν έτσι κι αλλιώς παράλογο. Γραμμένο επίτηδες για να προκαλέσει γέλιο, μακροσκελές, ασυνήθιστο, σχεδόν άσκηση άρθρωσης. Ο Βασίλης Αυλωνίτης, που υποδυόταν τον μάρτυρα, το ξεστόμιζε με σοβαρότητα, πράγμα που έκανε την κατάσταση ακόμα πιο αστεία. Όμως εκείνος που δεν μπορούσε με τίποτα να συγκρατήσει τα γέλια του ήταν ο Παπαγιαννόπουλος. Παρά τις πρόβες, παρά τις επαναλήψεις, παρά την εμπειρία του, κάθε φορά που προσπαθούσε να προφέρει το «Σπανοβαγγελοδημήτρης», είτε κολλούσε, είτε πετούσε μια διαφορετική παραλλαγή, είτε ξεκαρδιζόταν ο ίδιος.

Η σκηνή αυτή γυρίστηκε –σύμφωνα με όσα έχουν καταγραφεί από μαρτυρίες του συνεργείου– πάνω από δέκα φορές. Όλο το συνεργείο είχε λυθεί στα γέλια, οι κάμερες έτρεμαν από τα νεύρα του οπερατέρ, και οι ηθοποιοί δεν μπορούσαν να κρατήσουν χαρακτήρα. Ήταν από εκείνες τις στιγμές που το χιούμορ ήταν τόσο αυθεντικό και ανεξέλεγκτο, που η ίδια η διαδικασία του γυρίσματος έμοιαζε με παρωδία του έργου. Κι όμως, το τελικό αποτέλεσμα –που βγήκε τελικά στον κινηματογράφο– είχε μέσα του εκείνη την ανεπιτήδευτη φρεσκάδα και την αληθινή αμηχανία που κάνει το κοινό να γελάει μέχρι δακρύων ακόμα και σήμερα.

Ο Παπαγιαννόπουλος, γνωστός για την αυστηρότητα των ρόλων του, εδώ αποκαλύπτεται ως ιδανικός φορέας του απόλυτου χάους. Κάθε προσπάθεια να προφέρει σωστά το όνομα οδηγεί σε νέα καταστροφή. Το “Σπανοβαγγελοδημήτρης” μετατρέπεται σε γλωσσοδέτη, σε γλωσσοφονιά, σε μικρή θεατρική βόμβα που εκρήγνυται κάθε φορά που ακούγεται. Και σε αυτό ακριβώς το χάος κρύβεται και η γοητεία της σκηνής.