Η πιο ακριβή παύλα στην ιστορία. Πάνω από 180 εκατομμύρια η ζημιά που προκάλεσε

Ήταν καλοκαίρι του 1962. Η NASA ετοιμαζόταν για μια από τις πρώτες της αποστολές προς άλλο πλανήτη. Το διαστημικό σκάφος Mariner 1 βρισκόταν στην κορυφή ενός πυραύλου Atlas-Agena και στόχος του ήταν η Αφροδίτη. Ήταν η εποχή που τα διαστημικά προγράμματα δεν μετρούσαν την επιτυχία μόνο με τα αστέρια, αλλά και με το κύρος σε έναν Ψυχρό Πόλεμο που ζεσταινόταν μέρα με τη μέρα.

Η αντίστροφη μέτρηση έφτασε στο μηδέν. Ο πύραυλος απογειώθηκε. Λίγα δευτερόλεπτα μετά, το σύστημα ελέγχου κατέγραφε ανεξήγητη συμπεριφορά. Ο πύραυλος άρχισε να παρεκκλίνει από την πορεία του. Ξαφνικά έκανε διορθώσεις υπερβολικές, απρόβλεπτες, σχεδόν υστερικές. Μέσα σε λίγα λεπτά, η NASA αναγκάστηκε να πατήσει το κουμπί της αυτοκαταστροφής. Το Mariner 1 εξερράγη πάνω από τον Ατλαντικό.

Ζημιά: 18,5 εκατομμύρια δολάρια του 1962, δηλαδή πάνω από 180 εκατομμύρια σε σημερινές τιμές. Και η αιτία; Μια παύλα.

Στον κώδικα του συστήματος καθοδήγησης, μια μαθηματική παράσταση είχε γραφτεί λάθος. Έπρεπε να υπάρχει η συνάρτηση Ṙ, δηλαδή το R με τελεία, που σήμαινε την παράγωγο της θέσης ως προς τον χρόνο — με άλλα λόγια, την ταχύτητα. Όμως ο προγραμματιστής παρέλειψε την τελεία. Το σύστημα διάβαζε απλώς R, δηλαδή θέση, όχι μεταβολή.

Αυτό σήμαινε ότι ο υπολογιστής δεν μπορούσε να καταλάβει πότε το σκάφος είχε αποκλίσεις και πότε όχι. Έτσι, θεώρησε ότι το Mariner είχε φύγει από την πορεία του ενώ δεν είχε, και ξεκίνησε αλλεπάλληλες διορθώσεις — μέχρι που η κατάσταση έγινε μη αναστρέψιμη.

Η ιστορία έμεινε γνωστή ως “the most expensive hyphen in history”, παρότι τεχνικά δεν ήταν παύλα αλλά παράλειψη τελείας. Δεν έχει σημασία. Ο θρύλος έμεινε. Και δίπλα στους κινητήρες, τα καύσιμα και τις κεραίες, προστέθηκε ακόμα ένα κρίσιμο εξάρτημα στα διαστημικά προγράμματα: η προσεκτική ανάγνωση του κώδικα.

Από τότε, κάθε φορά που ένας μηχανικός γράφει μια γραμμή εντολών, θυμάται ότι ένα τόσο δα στίγμα — ή η απουσία του — μπορεί να τινάξει στον αέρα μια ολόκληρη αποστολή.