Είχαμε το μοναδικό στρατιωτικό κανάλι της Ευρώπης που έπαιζε παιδικά και δελτία επί 16 χρόνια, εν καιρώ ειρήνης

Ανάμεσα σε ασπρόμαυρα πλάνα, παιδικές σειρές, δελτία ειδήσεων και ντοκιμαντέρ για την ελληνική φύση, κρυβόταν κάτι που το κοινό δεν συνειδητοποιούσε: η τηλεόραση που έβλεπε ανήκε στον στρατό. Από το 1970 έως το 1982, η Υπηρεσία Ενημερώσεως Ενόπλων Δυνάμεων, γνωστή σε όλους ως ΥΕΝΕΔ, ήταν το μόνο στρατιωτικό κανάλι σε ολόκληρη την Ευρώπη που λειτουργούσε κανονικά, με πλήρες πρόγραμμα για πολίτες, σε καιρό ειρήνης.

Η ιστορία της ξεκίνησε νωρίτερα, το 1966, με την ονομασία «Τηλεόρασις Ενόπλων Δυνάμεων». Η πρώτη εκπομπή της ήταν ένα ντοκιμαντέρ για την Κέρκυρα, προβολή που έμοιαζε ακίνδυνη. Ήταν όμως η απαρχή μιας στρατιωτικής παρουσίας στα σπίτια των Ελλήνων, όχι με όπλα, αλλά με εικόνες, μουσική και λόγο. Το κανάλι εξέπεμπε αρχικά ως «Κανάλι 10» και αργότερα από την Πάρνηθα ως «Κανάλι 5», χρησιμοποιώντας στρατιωτικές εγκαταστάσεις για την αναμετάδοση.

Το 1970, με διάταγμα της Χούντας, ιδρύθηκε επίσημα η ΥΕΝΕΔ ως ανεξάρτητη στρατιωτική ραδιοτηλεοπτική υπηρεσία. Υπαγόταν στον Στρατό Ξηράς και συγκεκριμένα στη Γεωγραφική Υπηρεσία. Παρά τη στρατιωτική της φύση, το κοινό την παρακολουθούσε καθημερινά σαν να ήταν ένα κανονικό κρατικό κανάλι. Έπαιζε σειρές, θεατρικές παραστάσεις, μουσικά προγράμματα, και φυσικά το κλασικό δελτίο ειδήσεων των 9, με παρουσιαστές που μιλούσαν με τον τόνο της εποχής, μακριά από κάθε ίχνος αντιρρητικής φωνής.

Τα παιδιά μεγάλωσαν με την ΥΕΝΕΔ. Οι σειρές κινουμένων σχεδίων που πρόβαλλε και οι παιδικές εκπομπές της έμπαιναν στα σπίτια χωρίς κανείς να θυμάται ότι πίσω από τα παραμύθια και τις φωνές υπήρχαν στολές. Δεν υπήρχε πουθενά ένδειξη ή υπενθύμιση ότι το κανάλι ανήκε στις Ένοπλες Δυνάμεις. Ήταν στρατιωτική ιδιοκτησία, αλλά λειτουργούσε σαν δημόσιο μέσο. Και αυτό το παράδοξο δεν συνέβαινε σε καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα.

Ακόμα και στη Γερμανία ή τη Γαλλία, τα στρατιωτικά κανάλια ήταν είτε εσωτερικά (μόνο για στρατόπεδα) είτε αφορούσαν αποκλειστικά ενημέρωση στρατιωτικού χαρακτήρα. Στην Ελλάδα όμως, εν καιρώ ειρήνης, η στρατιωτική τηλεόραση γινόταν οικιακή συνήθεια, αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας.

Το 1982, με τον νόμο 1288, η ΥΕΝΕΔ αποστρατιωτικοποιήθηκε και μετατράπηκε σε ΕΡΤ2, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Προεδρίας. Ήταν η πρώτη φορά που η ελληνική τηλεόραση απαλλάχθηκε πλήρως από τη στρατιωτική της σκιά. Ωστόσο, επί 16 χρόνια, από το 1966 ως το 1982, η Ελλάδα είχε ένα μοναδικό φαινόμενο: ένα κανάλι του στρατού, ανοιχτό σε όλους, που ψυχαγωγούσε, ενημέρωνε και μεγάλωνε γενιές χωρίς να αποκαλύπτει ποιος ακριβώς κρατούσε το μικρόφωνο πίσω από την κάμερα.