Υπάρχει ένας εφιάλτης που βλέπουν όταν ονειρεύονται οι Έλληνες και οι Αμερικάνοι αλλά δεν τον βλέπουν οι Ινδοί και οι Ταϊλανδοί

Κάθε νύχτα, εκατομμύρια άνθρωποι σε Ελλάδα και Αμερική βλέπουν τον ίδιο εφιάλτη. Είναι ένα όνειρο που κόβει την ανάσα. Σε παγώνει. Σε ξυπνάει με τον ιδρώτα να στάζει από το μέτωπο και την καρδιά να χτυπά σαν τύμπανο πολέμου. Δεν περιλαμβάνει τέρατα. Ούτε κυνηγητό. Είναι απλό. Είσαι εκεί, στον καθρέφτη, ή σε ένα ξένο δωμάτιο, και τα δόντια σου αρχίζουν να πέφτουν. Ένα ένα. Χωρίς αίμα. Χωρίς πόνο. Μόνο με την απόλυτη αίσθηση ότι κάτι τρομερό συμβαίνει.

Αυτό το μοτίβο έχει καταγραφεί ξανά και ξανά σε δυτικές κοινωνίες. Στην Ελλάδα, στις Ηνωμένες Πολιτείες, στον Καναδά, στη Μεγάλη Βρετανία. Ψυχολόγοι, ψυχαναλυτές και ερευνητές το εντόπισαν σε τεράστιο ποσοστό ονειρευόμενων. Είναι τόσο κοινό, που σε πολλές έρευνες ξεπερνά σε συχνότητα ακόμη και τους εφιάλτες με θάνατο ή πτώση στο κενό.

Κι όμως, αν πας στην Ινδία και ρωτήσεις για αυτό, πιθανότατα θα σου πουν «ποτέ δεν το είδα». Αν ταξιδέψεις στην Ταϊλάνδη, θα συναντήσεις όνειρα με πνεύματα, νεκρούς συγγενείς, θεότητες, φίδια. Αλλά δόντια που πέφτουν; Ούτε ένας στους εκατό δεν θα το αναφέρει.

Γιατί;

Η απάντηση είναι τόσο ανατριχιαστική όσο και αποκαλυπτική.
Οι ερευνητές λένε ότι τα όνειρα αντανακλούν τον πολιτισμό. Οι Δυτικοί ζουν σε κοινωνίες όπου η εικόνα, η νεότητα, η τέλεια εμφάνιση, το status και το χρήμα συνδέονται με το στόμα, τα δόντια, το χαμόγελο. Στην Αμερική και στην Ελλάδα, το να χάσεις τα δόντια σου στο όνειρο συμβολίζει απώλεια ελέγχου, ντροπή, φόβο γήρανσης ή φτώχειας.

Αντίθετα, στις Ανατολικές κουλτούρες, το άγχος δεν κρύβεται εκεί. Οι Ινδοί και οι Ταϊλανδοί δεν επενδύουν την ίδια συμβολική βαρύτητα στην οδοντοστοιχία. Ο εφιάλτης τους μπορεί να έχει τη μορφή κάποιου προγόνου που ζητά συγχώρεση ή ενός ποταμού που πλημμυρίζει τα πάντα. Άλλα σύμβολα. Άλλοι φόβοι. Άλλη κουλτούρα.

Ο εφιάλτης με τα δόντια είναι το όνειρο του Δυτικού ανθρώπου. Αυτού που φοβάται την απώλεια, την απόρριψη, το “τί θα πει ο κόσμος”. Που έχει μάθει να μετρά την αξία του με βάση την εικόνα του. Δεν είναι απλώς εφιάλτης. Είναι καθρέφτης.