Υπάρχουν άνθρωποι ανάμεσά μας που μπορούν να δουν υπεριώδεις ακτίνες. Θα τις βλέπουμε όλοι στο μέλλον;

Κάποιοι το περιγράφουν σαν απαλό μοβ φως. Άλλοι σαν μια παράξενη λάμψη που δεν βλέπει κανείς γύρω τους. Η επιστήμη λέει ότι ναι, υπάρχουν άνθρωποι που βλέπουν το υπεριώδες φάσμα. Και σύντομα, μπορεί να το δούμε όλοι.

Κανονικά, το ανθρώπινο μάτι είναι φτιαγμένο για να «μπλοκάρει» το υπεριώδες φως. Ο φυσικός φακός των ματιών μας δρα σαν φίλτρο. Όμως σε κάποιους ανθρώπους, λόγω χειρουργικής αφαίρεσης του φακού, γενετικών παραλλαγών ή συγκεκριμένων επεμβάσεων, αυτό το φίλτρο απουσιάζει.

Όσοι έχουν περάσει επέμβαση για καταρράκτη και δεν έχουν τεχνητό φακό με UV-blocker, συχνά αναφέρουν ότι βλέπουν “μοβ φωτεινότητα” σε σημεία που οι άλλοι δεν βλέπουν τίποτα. Κάποιες φορές παρατηρούν διαφορετική λάμψη σε λευκές επιφάνειες ή ασυνήθιστες αντανακλάσεις στον ήλιο.

Η ικανότητα αυτή επιβεβαιώθηκε και πειραματικά. Το 1980, στο Πανεπιστήμιο της Τζόρτζια, συμμετέχοντες χωρίς φακό κατέγραψαν την παρουσία υπεριώδους φωτός γύρω στα 315 nm — κάτι που το φυσιολογικό μάτι αγνοεί τελείως.

Όμως δεν είναι μόνο θέμα βιολογίας. Νέες τεχνολογίες —κυρίως στην Κίνα και την Κορέα— δημιουργούν φακούς επαφής και ειδικά γυαλιά που μετατρέπουν υπεριώδες και υπέρυθρο φως σε φάσμα που μπορεί να δει το μάτι. Το αποτέλεσμα: ένα νέο είδος ανθρώπινης όρασης.

Επιστήμονες δοκιμάζουν ήδη νανοκρυσταλλικά φίλτρα που μπορούν να κουμπώσουν πάνω σε φακούς ή σε μικροσκοπικά panels μπροστά από τον αμφιβληστροειδή. Αυτά λειτουργούν σαν “μεταφραστές” του αόρατου. Κι έτσι, το υπεριώδες φως γίνεται μπλε, το υπέρυθρο πράσινο.

Η πρακτική εφαρμογή θα είναι επανάσταση: γιατρική διάγνωση, νυχτερινή όραση, ανίχνευση ρύπων, ακόμα και καλλιτεχνική χρήση. Αν ένα τέτοιο φίλτρο φορεθεί μαζικά, όλοι θα μπορούμε να βλέπουμε αυτά που μέχρι χθες έβλεπαν μόνο οι μέλισσες, οι αετοί ή οι… χειρουργημένοι.

Η φράση “βλέπω αυτό που δεν βλέπεις” αποκτά επιστημονική και καθημερινή σημασία. Το μέλλον, ίσως, είναι… πιο φωτεινό απ’ όσο το αντιλαμβανόμαστε σήμερα.