Ήταν μόνο 15 χρονών, έγκυος και μαύρη. Όταν αρνήθηκε να δώσει τη θέση της στο λεωφορείο, την εξαφάνισαν από την ιστορία για να μη φανεί ποτέ ηρωίδα
Η Claudette Colvin αρνήθηκε να σηκωθεί από το κάθισμά της στο λεωφορείο, εννιά μήνες πριν τη Rosa Parks.
Ήταν 2 Μαρτίου 1955 όταν ένα κορίτσι 15 χρονών, με σχολική στολή, ανέβηκε σ’ ένα λεωφορείο στο Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα. Τη λέγανε Claudette Colvin. Μπροστά της καθόταν μια λευκή γυναίκα. Πιο πίσω, λίγοι μαύροι, όρθιοι και στριμωγμένοι. Ο οδηγός της ζήτησε να σηκωθεί. Εκείνη είπε όχι. Όχι για τον Θεό, για τη μαμά της, για την Ιστορία. Και συνελήφθη.
Η Claudette είχε μεγαλώσει ακούγοντας τα εγκλήματα που έμεναν ατιμώρητα στον Νότο. Είχε διαβάσει για τον Emmett Till, είχε δει τον τρόμο στο βλέμμα των δικών της. Όταν αρνήθηκε να δώσει τη θέση της, δεν το έκανε για διαμαρτυρία. Το έκανε επειδή είχε κουραστεί. Κουραστεί να νιώθει κατώτερη. «Ένιωθα πως ο Χάμιλτον και ο Τζέφερσον ήταν πίσω μου και μου έλεγαν να μην κουνηθώ», είπε αργότερα.
Η αστυνομία την τράβηξε από τα μαλλιά, την πέταξε στο πάτωμα και την πήγε στο κρατητήριο. Δεν της έδωσαν δικηγόρο. Δεν την άφησαν να πάρει τη μητέρα της. Μόνο όταν η δασκάλα της έμαθε για τη σύλληψη, σήμανε συναγερμός.
Η τοπική ηγεσία της NAACP ήξερε πως χρειαζόταν ένα πρόσωπο για να ξεκινήσει την επανάσταση. Είχε έρθει η ώρα να προκαλέσουν τα δικαστήρια. Η Claudette όμως ήταν νέα. Και ήταν έγκυος. Ο πατέρας του παιδιού της ήταν παντρεμένος. Για τους ακτιβιστές, αυτό ήταν πρόβλημα. Οι εφημερίδες θα την έβρισκαν και θα την κατέστρεφαν.
Λίγους μήνες μετά, η Rosa Parks —μεγαλύτερη, μορφωμένη, παντρεμένη και με άψογη φήμη— έκανε το ίδιο ακριβώς πράγμα. Αρνήθηκε να σηκωθεί από τη θέση της. Και τότε η ιστορία ξεκίνησε. Το μποϊκοτάζ του Μοντγκόμερι έγινε σύμβολο, η Parks έγινε θρύλος, και η Colvin ξεχάστηκε.
Η Claudette συνέχισε να ζει στη σκιά. Μεγάλωσε το παιδί της μόνη. Δούλεψε σαν βοηθός νοσηλεύτριας. Κανείς δεν την προσκάλεσε στις επετείους, κανείς δεν τη ρώτησε τι ένιωσε. Η εικόνα της δεν μπήκε σε αφίσες. Η φωνή της δεν ακούστηκε ποτέ στα σχολεία.
Μέχρι που κάποια στιγμή, δεκαετίες μετά, η Ιστορία άρχισε να αναρωτιέται. Ποια ήταν αυτή που πρώτη είπε “όχι”; Γιατί δεν την ξέραμε; Γιατί την έσβησαν τόσο πρόθυμα;
Σήμερα, η Claudette Colvin είναι ακόμα ζωντανή. Κάθεται ήσυχα, αλλά όχι αθόρυβα. Η φωνή της επέστρεψε. Και θυμίζει πως, σε κάθε μεγάλη αλλαγή, υπάρχει πάντα κάποιος που έγραψε την αρχή —και έμεινε έξω απ’ το εξώφυλλο.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
