Αγιά Σοφιά: Σάλος με τα φορτηγά μέσα στο ναό – Ακόμα και οι Τούρκοι διαμαρτύρονται για τις εργασίες ενώ η κυβέρνηση Μητσοτάκη «πέρα βρέχει»

Θύελλα αντιδράσεων έχει ξεσηκώσει η εικόνα βαρέων φορτηγών και μηχανημάτων να έχουν εγκατασταθεί μέσα στην Αγιά Σοφιά για τις εργασίες αποκατάστασης του τρούλου. Σε ένα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς 15 αιώνων όπου εδώ και χρόνια παρουσιάζει εκτεταμένες φθορές, το τουρκικό κράτος θεώρησε… ασφαλές να το μετατρέψει σε «εργοτάξιο» με φορτηγά βαρέως τύπου.

Οι τουρκικές αρχές μπορεί να διαβεβαιώνουν ότι τα έργα αποκατάστασης τηρούν όλα τα μέτρα για την ασφάλεια του μνημείου, αλλά αυτό δεν έχει πείσει καθόλου τα τούρκικα ΜΜΕ που αφιερώνουν εκτεταμένα ρεπορτάζ για τις απερίσκεπτα επικίνδυνες εργασίες.

Ενδεικτικά η Cumhuriyet γράφει στο πρωτοσέλιδό της: «Έβαλαν φορτηγά στην Αγία Σοφία, που -για την προστασία της- απαγορεύεται να μιλάς δυνατά». Και το εν λόγω ρεπορτάζ σημειώνει ότι «η απόφαση του υπουργείου να βάλει γερανό στην κατασκευή, την οποία χαρακτήρισε ως “αναγκαία ενίσχυση”, έχει εξοργίσει αρχιτέκτονες, αρχαιολόγους και ιστορικούς τέχνης». Ο Ιλμπέρ Ορταϊλί, ιστορικός, ακαδημαϊκός και συγγραφέας προειδοποιεί στην ίδια εφημερίδα ότι «ούτε αυτοκίνητο, πόσο μάλλον φορτηγό, δεν μπορεί να μπει μέσα».

«Ολόκληρο το υπόγειο του κτιρίου είναι γεμάτο σπηλιές. (…) Κοιτάξτε, θα το πω ξανά, θα καταρρεύσει και ο κόσμος θα κατηγορήσει τους Τούρκους. Πώς ξέρουν πόσους τόνους μπορεί να αντέξει; (…) Από πού πήραν αυτές τις πληροφορίες; Ρώτησαν τον Ανθέμιο;», προσθέτει ακόμα.

Η εφημερίδα KARAR κυκλοφόρησε με πρωτοσέλιδο που δείχνει τα φορτηγά στο εσωτερικό της Αγίας Σοφίας, και με τίτλο: «Τι κάνουν τα φορτηγά μέσα στην Αγία Σοφία;». Και σημειώνεται: «Ένα ακόμη ‘’σκάνδαλο αποκατάστασης’’… Αυτή τη φορά, τρία φορτηγά 45 τόνων εισήλθαν στην 15αιώνια Αγία Σοφία. Οι ειδικοί, τονίζοντας τον κίνδυνο κατάρρευσης του εδάφους, επικαλέστηκαν την απαγόρευση της UNESCO για βαρέα μηχανήματα. Τα ιδρύματα, ωστόσο, υπερασπίστηκαν το έργο, λέγοντας: “Όλα είναι επιστημονικά. Η ιστορία δεν βλάπτεται”».

Πολλές ακόμα τουρκικές εφημερίδες και εκπομπές καναλιών κάνουν λόγο για σκάνδαλο που διασύρει την Τουρκία και ενδέχεται να έχει σφοδρές συνέπειες σε περίπτωση που προκληθεί σοβαρή ζημιά στο μνημείο.

Εξευτελιστική σιωπή από το υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδας

Η τραγική ειρωνεία του ζητήματος είναι ότι ευαισθητοποιούνται για την Αγιά Σοφιά οι Τούρκοι καίτοι δεν τους ανήκει ως μνημείο, την ίδια ώρα που η ελληνική κυβέρνηση στέκεται σκανδαλωδώς αδιάφορη για τις εικόνες με τα φορτηγά.

Η λαλίστατη κατά τ’ άλλα, Λίνα Μενδώνη, δεν έχει αφιερώσει ούτε μισή δήλωση για τον κίνδυνο που διατρέχει ο εμβληματικός ναός της Ρωμιοσύνης, ενώ μόλις πριν 3 εβδομάδες στη 43η σύνοδο της UNESCO, δήλωνε… θεματοφύλακας της οικουμενικότητας της ελληνικής γλώσσας. Και τώρα που οι Τούρκοι μετατρέπουν σε «πάρκινγκ» φορτηγών ένα από τα κορυφαία μνημεία που υπάγεται στην εποπτεία της UNESCO, η υπουργός Πολιτισμού δείχνει λιγότερο ενδιαφέρον και από τους ίδιους τους Τούρκους.

Πέρα όμως από τους πρακτικούς κινδύνους από τις εργασίες, αποκαλύπτεται και η απρέπεια με την οποία μεταχειρίζεται η κυβέρνηση Ερντογάν αυτό το κόσμημα της χριστιανοσύνης που από το 2020 χρησιμοποιείται ως τζαμί. Χιλιάδες μουσουλμάνοι προσκυνητές καταστρέφουν τους τοίχους του, κατεστραμμένες πόρτες, κρυμμένα ψηφιδωτά, καλυμμένο δάπεδο, σκουπίδια, και τώρα γιγαντιαίες σκαλωσιές και ράμπες.

Εικόνες που εδώ και μια πενταετία προκαλούν θλίψη και αγανάκτηση σε κάθε Έλληνα με επίγνωση ιστορίας, αλλά και σε κάθε πολίτη του κόσμου που αντιλαμβάνεται την αξία αυτού του μνημείου.

Πριν δύο εβδομάδες εκατοντάδες Τούρκοι έκαναν εθνικιστική φιέστα έξω από το – ανακαινισμένο στην εντέλεια – σπίτι του Κεμάλ Ατατούρκ στη Θεσσαλονίκη. Εκατοντάδες χιλιάδες Τούρκοι αναμένεται να το επισκεφθούν το 2026. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη θεωρεί πρέπον να επιτρέπει ένα λαϊκό «προσκύνημα» εντός ελληνικής επικράτειας για όσους τιμούν τον σφαγέα των Ελλήνων, αλλά δεν βρίσκει κανένα λόγο να υπερασπιστεί ένα παγκόσμιο προσκύνημα του Ελληνισμού που καθημερινά βανδαλίζεται από τον τουρκικό μεγαλοϊδεατισμό…