Μεγάλη Τετάρτη: Το Μέγα Ευχέλαιο – Για απαλλαγή «από κάθε πάθος, νόσο και μολυσμό της σάρκας και του πνεύματος»

Μεγάλη Τετάρτη και οι πιστοί σπεύδουν το απόγευμα στους ναούς για το ιερό Μυστήριο του Αγίου Ευχελαίου που γίνεται προς αγιασμό των πιστών και για κάθε σωματική ή ψυχική ασθένεια.

Το Ευχέλαιο είναι ένα από τα επτά Μυστήρια της Ορθόδοξης Εκκλησίας και τη Μεγάλη Τετάρτη ο ιερέας χρίει τους χριστιανούς με το αγιασμένο έλαιο, σταυρώνοντας το πρόσωπο και τις παλάμες. Στην Ακολουθία διαβάζονται επτά περικοπές από τα Ευαγγέλια και επτά ευχές.

Όπως αναγιγνώσκεται στις κατανυκτικές ευχές του Μυστηρίου, το Άγιο Ευχέλαιο προσφέρεται στους πιστούς για «θεραπεία και απαλλαγή από κάθε πάθος, σωματική νόσο, μολυσμό της σάρκας και του πνεύματος και κάθε κακού». Το λαδάκι αυτό αποκαλείται «έλαιο αγαλλιάσεως, έλαιο αγιασμού, ένδυμα βασιλικό, θώρακας δυνάμεως, αγαλλίασμα καρδιάς, σφραγίδα ανεπιβούλευτος και αποτροπή κάθε διαβολικής ενέργειας».

Το μυστήριο του Ευχελαίου στηρίζεται στα λόγια του Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου: «Όταν κάποιος ανάμεσά σας είναι ασθενής, να καλεί τους πρεσβυτέρους (ιερείς) κι αυτοί να προσεύχονται γι’ αυτόν και να τον αλείφουν με λάδι στο όνομα του Ιησού Χριστού. Η γεμάτη πίστη προσευχή θα θεραπεύει τον άρρωστο. Ο Κύριος θα τον κάνει καλά. Κι αν έχει κάμει αμαρτίες θα του συγχωρούνται» (Επιστολή του Ιακώβου, ε΄14-15).

Στα λόγια του Αγίου Ιακώβου φανερώνεται και η ουσία του Μυστηρίου. Δηλαδή ότι το Άγιο Ευχέλαιο δεν είναι μια πανάκεια που λειτουργεί κατά «μαγικό» τρόπο, αλλά η πίστη, η προσευχή και η μετάνοια είναι εκείνα που πρώτα καθαγιάζουν την ψυχή ώστε να λάβει ο κάθε πιστός τις ευλογίες του Ευχελαίου. Αυτό επιβεβαιώνεται και από τα πολλά θαύματα που διατέλεσε ο Χριστός θεραπεύοντας παθήσεις και τόνιζε ότι η «Η πίστις σου σέσωκέ σε»

Στην ορθόδοξη διδασκαλία, κάθε πάθηση του σώματος έχει τη ρίζα της στην αμαρτία. Κάθε νόσος έχει πνευματικά αίτια, αφού υπάρχει άρρηκτη σχέση σώματος και ψυχής στον άνθρωπο. Οτιδήποτε μολύνει το σώμα, μολύνει και την ψυχή, και οτιδήποτε αγιάζει την ψυχή, αγιάζει και το σώμα. Έτσι το Μυστήριο του Ευχελαίου στοχεύει να αποκαταστήσει αυτή την αρμονία με τη θεραπεία της ψυχής και του σώματος, εφόσον όμως ο άνθρωπος προσεγγίζει το Μυστήριο με πνεύμα μετάνοιας.

Φυσικά η συγχωρητική ευχή του Ευχελαίου δεν αποκαθιστά την εξομολόγηση, άλλα μάλλον και την προϋποθέτει. Η συγχώρηση των αμαρτιών που χαρίζει το Ευχέλαιο, αφορά αμαρτήματα που αγνοούμε ή ξεχάσαμε να αναφέρουμε στον εξομολόγο. Όχι δηλαδή τα συνειδητοποιημένα αμαρτήματα, τα οποία μόνο με το Μυστήριο της εξομολόγησης συγχωρούνται και διαγράφονται.

Το Μυστήριο του Αγίου Ευχελαίου θυμίζει και την όμορφη παραβολή του καλού Σαμαρείτη που περιποιήθηκε τον μισοπεθαμένο οδοιπόρο, βάζοντας στις πληγές του λάδι και κρασί. Με τον ίδιο τρόπο και η Εκκλησία φροντίζει τα τραύματα της ψυχής και του σώματος σε όλους τους πιστούς και τους βοηθάει να λάβουν ξανά δυνάμεις για τον αγώνα της σωτηρίας.