Μετά το ατύχημα τον φώναζαν καμπούρη και αναγκάστηκε να σταματήσει το σχολείο, άλλαξε όμως για πάντα το ελληνικό θέατρο

Ο Κωνσταντίνος Χρηστομάνος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1867 και από πολύ μικρός γνώρισε τον σκληρό τρόπο που η ζωή επιλέγει τους ανθρώπους της. Στα τέσσερά του χρόνια, ένα ατύχημα τον στιγμάτισε για πάντα. Μια απρόσεκτη υπηρέτρια τον άφησε να πέσει από τις σκάλες, τραυματίζοντας σοβαρά τη σπονδυλική του στήλη. Το αποτέλεσμα ήταν να αναπτυχθεί κύφωση, μια έντονη καμπούρα που τον έκανε στόχο χλευασμού από τους συνομηλίκους του. Τα παιδιά του σχολείου δεν τον έβλεπαν σαν έναν έξυπνο, φιλομαθή νεαρό, αλλά σαν έναν “καμπούρη”. Και έτσι, αποσύρθηκε από το σχολείο και μόρφωση του δόθηκε μόνο μέσα στο σπίτι του, μακριά από τους αδιάφορους συμμαθητές του.

Όμως, αυτός ο περιορισμός έγινε η μεγαλύτερη δύναμή του. Ο Χρηστομάνος δεν σταμάτησε ποτέ να διαβάζει, να μελετά, να αφομοιώνει γνώσεις. Έγινε ένας από τους πιο καλλιεργημένους ανθρώπους της εποχής του. Μιλούσε πολλές γλώσσες, έγραφε ακατάπαυστα και γοητευόταν από την ευρωπαϊκή λογοτεχνία και τέχνη. Το μεγάλο του άλμα έγινε όταν έφυγε για τη Βιέννη. Εκεί, έγινε δάσκαλος της ελληνικής γλώσσας της Αυτοκράτειρας Ελισάβετ της Αυστρίας. Για χρόνια, στεκόταν δίπλα της, διαβάζοντας της ελληνικά κείμενα, συνοδεύοντάς την στα ταξίδια της και καταγράφοντας τις εμπειρίες τους σε ένα βιβλίο που θα τον έκανε διάσημο: Το Βιβλίο της Αυτοκράτειρας Ελισάβετ.

Όμως, η πραγματική του κληρονομιά δεν βρίσκεται στα βασιλικά ανάκτορα της Βιέννης, αλλά στα θέατρα της Αθήνας. Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, δεν ήθελε απλώς να γράφει. Ήθελε να αλλάξει τα πάντα. Το ελληνικό θέατρο της εποχής του ήταν ακόμα εγκλωβισμένο σε παλαιές, ακαδημαϊκές μορφές. Οι ηθοποιοί έπαιζαν υπερβολικά, οι σκηνογραφίες ήταν φτωχές και οι παραστάσεις έμοιαζαν περισσότερο με απαγγελίες παρά με ζωντανή τέχνη. Ο Χρηστομάνος έφερε μια επανάσταση.

Το 1901 ίδρυσε τη Νέα Σκηνή, τον πρώτο πραγματικά σύγχρονο θεατρικό οργανισμό στην Ελλάδα. Εισήγαγε νέες τεχνικές υποκριτικής, άλλαξε τη σκηνοθεσία, έδωσε ζωή σε ρεαλιστικούς χαρακτήρες και ανέδειξε ηθοποιούς που θα καθόριζαν το ελληνικό θέατρο για δεκαετίες, όπως η Κυβέλη. Έφερε στη σκηνή έργα του Ίψεν, του Τολστόι, αλλά και σύγχρονους Έλληνες συγγραφείς, παρουσιάζοντας για πρώτη φορά αρχαίες τραγωδίες σε μετάφραση στη δημοτική γλώσσα.

Όμως, το κόστος ήταν μεγάλο. Η Νέα Σκηνή δεν ήταν εμπορική επιτυχία. Ο ίδιος ξόδεψε όλη του την περιουσία για να τη διατηρήσει, αλλά το κοινό δεν ήταν ακόμα έτοιμο για την αλλαγή που εκείνος οραματιζόταν. Το 1906, ο θίασος διαλύθηκε και ο Χρηστομάνος βυθίστηκε στην κατάθλιψη. Συνέχισε να γράφει, δημιουργώντας ένα από τα πιο γνωστά ελληνικά μυθιστορήματα, την Κερένια Κούκλα, αλλά η ζωή του είχε πάρει την κατηφόρα.

Το 1911, σε ηλικία μόλις 44 ετών, πέθανε απομονωμένος και ξεχασμένος. Όμως, το έργο του δεν ξεχάστηκε ποτέ. Οι αλλαγές που έφερε στο ελληνικό θέατρο έμειναν, οι μαθητές του έγιναν πρωταγωνιστές και η Κερένια Κούκλα διαβάζεται και σήμερα ως ένα από τα πιο σημαντικά ελληνικά μυθιστορήματα. Ο άνθρωπος που κάποτε κορόιδευαν ως “καμπούρη” άλλαξε την ελληνική τέχνη για πάντα.