Μεταμφιέστηκε σε Κινέζο για να φέρει το τσάι στην Αγγλία και να αλλάξει την Ιστορία

Δεν κρατούσε όπλο. Δεν κουβαλούσε εκρηκτικά. Κρατούσε μια φούχτα φύλλα. Ήταν το πιο ευγενικό έγκλημα που έγινε ποτέ. Στο όνομά του γράφτηκε η πιο πράσινη κατασκοπική ιστορία στην παγκόσμια Ιστορία — και είχε γεύση γιασεμιού.

Το 1848, ο Ρόμπερτ Φόρτσιουν, ένας Σκοτσέζος βοτανολόγος, μεταμφιέστηκε σε Κινέζο έμπορο για να κάνει ό,τι κανείς Ευρωπαίος δεν είχε τολμήσει ως τότε: να εισχωρήσει στα απαγορευμένα υψίπεδα του Γιουνάν, όπου φυόταν το πιο πολύτιμο προϊόν της Κίνας — το τσάι.

Η Κίνα είχε μονοπώλιο. Η Βρετανία είχε εθισμό. Έτσι γεννήθηκε μια αποστολή που συνδύαζε τη βοτανική με την αποικιοκρατία. Ο Φόρτσιουν ξύρισε το κεφάλι του όπως οι ντόπιοι, φόρεσε παραδοσιακή ενδυμασία και έμαθε λίγα Μανδαρινικά. Πέρασε για Κινέζος και μπήκε εκεί που απαγορευόταν η είσοδος στους ξένους.

Δεν αρκέστηκε να κλέψει σπόρους. Έφερε μαζί του φυτά ολόκληρα, εξοπλισμό παρασκευής, ακόμα και εργάτες. Τα έστειλε όλα στην Ινδία, όπου οι Βρετανοί άρχισαν να καλλιεργούν τσάι στις περιοχές Άσσαμ και Νταρτζιλίνγκ.

Μέχρι τότε, η Βρετανία πλήρωνε την Κίνα με ασήμι — ή, πιο σωστά, με όπιο, σε ένα σκοτεινό εμπόριο που οδήγησε στους Πολέμους του Οπίου. Όταν ο Φόρτσιουν έφερε το τσάι στην Ινδία, έσπασε το μονοπώλιο και μετέτρεψε το τσάι σε σύμβολο της βρετανικής ταυτότητας. Στην πραγματικότητα, όμως, το πιο «αγγλικό» ρόφημα δεν είναι καν αγγλικό.

Το όνομα του Φόρτσιουν ξεχάστηκε. Όχι όμως και η αποστολή του. Χάρη σ’ αυτόν, το απογευματινό «tea time» της Αγγλίας έγινε παράδοση. Αλλά πίσω του άφησε μια περίπλοκη σκιά: κλεμμένη γνώση, εκμετάλλευση ανθρώπων και μια γεωργική κατάκτηση που ντύθηκε με το άρωμα της ευγένειας.