Ο τελευταίος Πρίγκιπας της Ουαλίας εκτελέστηκε με τον πιο φρικιαστικό τρόπο που καθιέρωσε η Αγγλία για τους προδότες της
Ο Dafydd ap Gruffudd εκτελέστηκε σαν προδότης και μαρτύρησε με τον φρικιαστικότερο τρόπο.
Ήταν άνοιξη του 1283, όταν το όνομα Dafydd ap Gruffudd χαράχτηκε για πάντα στην πιο σκοτεινή σελίδα της Ουαλικής Ιστορίας. Ήταν ο τελευταίος γηγενής πρίγκιπας που τόλμησε να ανακηρύξει τον εαυτό του «Πρίγκιπα της Ουαλίας» δίχως την έγκριση του Άγγλου βασιλιά. Και πλήρωσε το τίμημα με έναν θάνατο που θα τρόμαζε ακόμα και τους πιο σκληρούς πολέμαρχους της εποχής.
Το όνομά του είχε ήδη συνδεθεί με προδοσίες, συμμαχίες και αιματηρές εκστρατείες. Ήταν γιος του Gruffudd ap Llywelyn, εγγονός του θρυλικού Llywelyn Fawr και αδελφός του επίσης πρίγκιπα Llywelyn ap Gruffudd. Σε μια Ουαλία διχασμένη και απειλούμενη από την αγγλική εισβολή, ο Dafydd πότε συμμάχησε με τον βασιλιά της Αγγλίας, πότε στράφηκε εναντίον του ίδιου του αδελφού του, και τελικά βρέθηκε μόνος απέναντι στην πιο ισχυρή στρατιωτική μηχανή της εποχής.
Τον Δεκέμβριο του 1282, ο αδελφός του σκοτώθηκε στη μάχη και ο Dafydd πήρε τον τίτλο του Πρίγκιπα. Κράτησε την εξουσία μόλις για επτά μήνες. Στα βουνά της βόρειας Ουαλίας, παγωμένος και κυνηγημένος, προσπαθούσε να κρατήσει ζωντανή μια ελπίδα ανεξαρτησίας. Όταν οι στρατιώτες του Εδουάρδου του Α΄ τον εντόπισαν τραυματισμένο μέσα σε έναν βάλτο με τους δύο γιους του, ήξεραν ότι κρατούσαν στα χέρια τους το τελευταίο κομμάτι μιας χαμένης εποχής.
Ο Εδουάρδος δεν ήθελε απλώς να τον εκτελέσει. Ήθελε να δημιουργήσει προηγούμενο. Ο Dafydd μεταφέρθηκε με πομπή στις φυλακές και καταδικάστηκε για εσχάτη προδοσία. Στις 3 Οκτωβρίου 1283, σύρθηκε πίσω από ένα άλογο μέσα στους δρόμους του Shrewsbury, κρεμάστηκε, επανήλθε στη ζωή, ξεκοιλιάστηκε ζωντανός μπροστά στο πλήθος και τα σωθικά του κάηκαν εκείνη τη στιγμή, για να “τιμωρηθεί που διέπραξε προδοσία τη Μεγάλη Εβδομάδα”. Ήταν ο πρώτος που εκτελέστηκε με αυτόν τον τελετουργικό φρικτό τρόπο, ο οποίος καθιερώθηκε έκτοτε για όσους θεωρούνταν προδότες του στέμματος.
Τα παιδιά του φυλακίστηκαν ή στάλθηκαν σε μοναστήρια. Οι κόρες του δεν παντρεύτηκαν ποτέ. Οι γιοι του πέθαναν σιωπηλά μέσα σε κάστρα, χωρίς δίκες, χωρίς τάφους. Το μήνυμα του βασιλιά ήταν σαφές: κανείς δεν θα ξανατολμήσει να σηκώσει σημαία στην Ουαλία. Ο τίτλος του “Πρίγκιπα της Ουαλίας” δεν ξαναδόθηκε σε Ουαλό. Από τότε και για πάντα, απονέμεται μόνο στον διάδοχο του αγγλικού θρόνου.
Κι όμως, ο Dafydd έμεινε στη μνήμη όχι ως προδότης, αλλά ως ο τελευταίος που πάλεψε να κρατήσει ζωντανό ένα έθνος που πνιγόταν. Ένας άντρας που προδόθηκε, ξανασηκώθηκε και διάλεξε να πεθάνει ελεύθερος. Με τον πιο άγριο τρόπο που θα μπορούσε να επιλέξει ο εχθρός του. Αλλά περήφανος, μέχρι το τέλος.