Ο Βαν Γκογκ ζωγράφισε την Αφροδίτη της Μήλου αλλά ο καθηγητής του το έσκισε έξαλλος. Τι είχε ζωγραφίσει;
Όταν ο Βαν Γκογκ έλαβε την άσκηση να ζωγραφίσει την Αφροδίτη της Μήλου, απέρριψε τα κλασικά πρότυπα και σχεδίασε μια δυνατή, ρεαλιστική αγρότισσα
Ο Βίνσεντ βαν Γκογκ δεν ήταν ποτέ ένας συνηθισμένος καλλιτέχνης, ούτε και μαθητής. Η τέχνη του πήγαζε από το ένστικτο και την εσωτερική του ανάγκη να αποτυπώσει τη ζωή όπως τη βίωνε, όχι όπως υπαγόρευαν οι κανόνες της ακαδημαϊκής ζωγραφικής. Αυτό ακριβώς τον έφερε σε σύγκρουση με τον δάσκαλό του στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Αμβέρσας, σε ένα επεισόδιο που έμεινε στην ιστορία.
Το 1886, ο βαν Γκογκ γράφτηκε στην Ακαδημία για να βελτιώσει τις τεχνικές του, αλλά οι συμβατικοί κανόνες της κλασικής τέχνης τον περιόριζαν. Μια μέρα, οι μαθητές έλαβαν την άσκηση να σχεδιάσουν την Αφροδίτη της Μήλου, το περίφημο άγαλμα που συμβολίζει την ιδανική κλασική ομορφιά. Αντί να ακολουθήσει τις οδηγίες, ο βαν Γκογκ ζωγράφισε μια αγρότισσα. Δεν ήταν μια ιδανική θεότητα, αλλά μια πραγματική γυναίκα, με γοφούς, δυνατά χέρια, έντονα χαρακτηριστικά.
Ο δάσκαλός του, Ευγένιος Σίμπερτ, εξοργίστηκε. Για εκείνον, η τέχνη έπρεπε να υπηρετεί την αρμονία και τις τέλειες αναλογίες. Το σχέδιο του βαν Γκογκ ήταν μια πρόκληση στους κανόνες της ακαδημαϊκής αισθητικής. Με μια κίνηση, έσκισε το χαρτί του μπροστά σε όλη την τάξη. Ο βαν Γκογκ, ο οποίος δεν ήταν γνωστός για την ψυχραιμία του, αντέδρασε έντονα. Σύμφωνα με μαρτυρίες, φώναξε: «Μα εσείς δεν ξέρετε τι είναι μια πραγματική γυναίκα! Μια γυναίκα πρέπει να έχει γοφούς, οπίσθια, μια λεκάνη στην οποία μπορεί να κυοφορήσει ένα μωρό!»
Ήταν ξεκάθαρο ότι ο βαν Γκογκ δεν ταίριαζε στην αυστηρή πειθαρχία της Ακαδημίας. Λίγο καιρό μετά, αποχώρησε από τις σπουδές του και μετακόμισε στο Παρίσι, όπου γνώρισε τους ιμπρεσιονιστές και άρχισε να διαμορφώνει το δικό του μοναδικό ύφος. Η συνάντησή του με την τέχνη του Μονέ, του Γκογκέν και του Τουλούζ-Λοτρέκ τον απελευθέρωσε από τα δεσμά της ακαδημαϊκής διδασκαλίας.
Αν ο Σίμπερτ είχε δει το μέλλον, ίσως να μην είχε σκίσει εκείνο το σχέδιο. Ο μαθητής που απέρριψε έγινε ένας από τους μεγαλύτερους ζωγράφους όλων των εποχών, και το όραμά του για την τέχνη άλλαξε για πάντα την πορεία της ζωγραφικής.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
