Pasuckuakohowog: Το παραδοσιακό ποδόσφαιρο των ιθαγενών που έκανε το Champions League να μοιάζει παιδική χαρά
Πριν το ποδόσφαιρο γίνει βιομηχανία, οι ιθαγενείς Αμερικανοί έπαιζαν το Pasuckuakohowog. 1.000 παίκτες. Τεράστιο γήπεδο. Καμία σύγκριση.
Δεν είχε VAR. Δεν είχε χορηγούς. Δεν είχε ούτε γήπεδο όπως το ξέρουμε. Αλλά είχε ένα μίλι μήκος, μισό μίλι πλάτος για τα τέρματα, 1000 παίκτες σε δύο ομάδες και μια μπάλα. Το έλεγαν Pasuckuakohowog, και για τους ιθαγενείς Αμερικανούς, δεν ήταν απλώς παιχνίδι — ήταν τελετουργία, επίδειξη, μονομαχία, και γιορτή μαζί.
Το όνομα σημαίνει “συγκεντρώνονται για να παίξουν ποδόσφαιρο” στη γλώσσα των Algonquian φυλών. Το Pasuckuakohowog παιζόταν πολύ πριν την έλευση των Ευρωπαίων, και συνεχίστηκε και μετά, στους αιώνες της αποικιοκρατίας. Οι συμμετέχοντες έβαφαν το πρόσωπό τους πολεμικά, για να μην αναγνωρίζονται. Όχι μόνο για το παιχνίδι — αλλά για να μην υπάρχουν αντίποινα σε περίπτωση τραυματισμών.
Το πεδίο ήταν σκληρό όσο και το ίδιο το άθλημα. Δεν υπήρχε χάρη, δεν υπήρχε fair play. Υπήρχε τρελό πάθος, σώματα που έπεφταν, καβγάδες, σπασμένα κόκαλα, ώρες αγώνα κάτω από τον ήλιο. Μπορεί να διαρκούσε μια ολόκληρη μέρα. Και όμως, μετά το τέλος, οι δύο ομάδες κάθονταν μαζί και γιόρταζαν με κοινό φαγοπότι.
Δεν υπήρχαν φανέλες. Δεν υπήρχαν διαιτητές. Αλλά υπήρχε κοινωνική συνοχή. Ήταν το παιχνίδι που έφερνε μαζί ολόκληρα χωριά, που έλυνε διαφορές, που εξισορροπούσε τις εντάσεις. Ένα παιχνίδι που δεν έπαιζαν για τρόπαιο, αλλά για την τιμή και την ένωση.
Η μπάλα ήταν φτιαγμένη από δέρμα ελαφιού. Οι παίκτες έτρεχαν ξυπόλητοι ή με απλά υποδήματα. Ο μόνος στόχος ήταν να φτάσει η μπάλα στην “εστία” του αντιπάλου, που ήταν ένα τεράστιο άνοιγμα μισού μιλίου. Και όμως, παρά την έκταση, η κάθε φάση ήταν σωματική, άγρια και έντονη. Δεν ήταν για όλους. Ήταν για τους γενναίους.
Με την έλευση των αποίκων και την απαγόρευση πολλών ιθαγενών παραδόσεων, το Pasuckuakohowog χάθηκε. Επιβιώνει σήμερα μόνο σε λίγες ιστορικές αναφορές, αλλά η ιδέα του προκαλεί σοκ: ένα ομαδικό σπορ που δεν χτίστηκε για να πουλήσει εισιτήρια, αλλά για να φτιάξει κοινότητες.
Σήμερα, το ποδόσφαιρο είναι θέαμα. Τότε, ήταν επιβίωση. Και αν κάποιος μπορούσε να το δει, θα έλεγε πως το Champions League μοιάζει όντως παιδική χαρά μπροστά στο απόλυτο χάος του Pasuckuakohowog.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
