Πως η πρώτη καθημερινή εφημερίδα της Αθήνας, που κυκλοφόρησε σαν σήμερα το 1873, άλλαξε τα πάντα και έβγαζε ακόμα και πρωθυπουργούς

Η Εφημερίς εμφανίστηκε στην Αθήνα την 1η Οκτωβρίου 1873. Ήταν η πρώτη καθημερινή πολιτική εφημερίδα του νέου κράτους.

Την ίδρυσε ο Δημήτριος Κορομηλάς, γιος γνωστού τυπογράφου, που έφερε στην Ελλάδα τις πιο σύγχρονες μηχανές. Στο τυπογραφείο δούλευε ο Γερμανός Κάρολος Μάισνερ, που έδινε ακρίβεια στην παραγωγή. Τα τρία πρώτα φύλλα μοιράστηκαν δωρεάν στην Αθήνα για να συστηθεί στο κοινό. Από την πρώτη στιγμή το στίγμα της ήταν διαφορετικό, με επίκεντρο τις ειδήσεις και όχι τις γνώμες.

Η τιμή του φύλλου ήταν μόλις πέντε λεπτά. Η ετήσια συνδρομή στην Αθήνα κόστιζε δεκατρείς δραχμές.

Η ύλη της εφημερίδας ήταν πρωτοποριακή. Στις σελίδες της έβρισκες πρακτικά της Βουλής, τηλεγραφήματα πολιτικά και εμπορικά, δελτίο Χρηματιστηρίου, αστυνομικές και δικαστικές ειδήσεις. Υπήρχε μετεωρολογικό δελτίο, πρόγραμμα θεάτρων και πολλές μικρές αγγελίες. Οι Αθηναίοι ήξεραν ότι στις δέκα το πρωί θα έβρισκαν στο περίπτερο την εικόνα της ημέρας. Για την εποχή αυτή η συστηματική ενημέρωση ήταν αληθινή επανάσταση.

Το 1874 η Εφημερίς μπήκε στο κέντρο των πολιτικών συγκρούσεων. Χτύπησε τον Δημήτριο Βούλγαρη και κάλυψε το σκάνδαλο των σιμωνιακών. Τότε άρχισε να εκδίδει και απογευματινό φύλλο, αφού η ύλη δεν χωρούσε στο πρωινό. Οι δίκες γέμιζαν τη μία έκδοση και τα υπόλοιπα θέματα την άλλη. Έτσι η εφημερίδα κέρδισε φήμη και δύναμη.

Στην αρχή αρχισυντάκτης ήταν ο Ιωάννης Καμπούρογλου. Λίγο αργότερα αποχώρησε λόγω διαφωνιών και έβγαλε τη Νέα Εφημερίδα. Η Εφημερίς όμως συνέχισε να μεγαλώνει.

Το 1886 αποχώρησε ο Δημήτριος Κορομηλάς και ανέλαβε ο αδελφός του Λάμπρος. Μαζί του ο Αριστομένης Βαλέτας ως αρχισυντάκτης. Στήριξαν τον Χαρίλαο Τρικούπη και μετά πέρασαν στο στρατόπεδο του αντιπάλου του. Το 1888 ανέλαβε ο Αριστείδης Ρούκης με αρχισυντάκτη τον Αγησίλαο Γιαννόπουλο. Τότε εμφανίστηκε ο υπότιτλος «το αρχαιότατον των εν Ελλάδι ημερησίων φύλλων» και τα γραφεία μεταφέρθηκαν στην Κολοκοτρώνη 15.

Το 1901 η λειτουργία της σταμάτησε. Το 1912 όμως επέστρεψε δυναμικά με τον Γεώργιο Κορομηλά.

Το 1915 ανέλαβε ο Χ. Δ. Κορομηλάς και αρχισυντάκτης έγινε ο Γ. Οικονομόπουλος. Στην τελευταία της περίοδο την διεύθυνε ο Ηλίας Παπαπαύλου. Έφτασε μέχρι το 1922 όταν έβαλε οριστικό τέλος στην πορεία της. Τότε η ετήσια συνδρομή στην Αθήνα ήταν 75 δραχμές και στο εξωτερικό 125. Η Εφημερίς είχε ολοκληρώσει έναν κύκλο σχεδόν μισού αιώνα.

Η εφημερίδα έγινε σπουδαίο βήμα για τη λογοτεχνία. Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης εργαζόταν εκεί με μισθό εκατό φράγκα τον μήνα και το 1887 δημοσίευσε το πρώτο του διήγημα. Ο Κωστής Παλαμάς, ο Ιωάννης Κονδυλάκης, ο Θεμιστοκλής Σοφούλης και ο Ανδρέας Καρκαβίτσας έγραψαν επίσης στις σελίδες της. Ο Μπάμπης Άννινος υπέγραφε τα χρονογραφήματα με τίτλο «Πινακίδες». Η Εφημερίς έγινε φυτώριο ταλέντων που σημάδεψαν την Ελλάδα.

Από τους συνεργάτες της έντεκα έγιναν υπουργοί και έξι πρωθυπουργοί. Αυτό από μόνο του αποδεικνύει τη δύναμη που είχε. Η Εφημερίς έφτιαχνε πολιτικούς όπως έφτιαχνε και λογοτέχνες.

Στις σελίδες της βρήκαν θέση και θεατρικά έργα. Ο ίδιος ο Κορομηλάς δημοσίευε σε συνέχειες τα έργα του, όπως τον Αγαπητικό της Βοσκοπούλας. Η ενημέρωση συνδυάστηκε με την τέχνη και η Εφημερίς έγινε κάτι παραπάνω από εφημερίδα. Ήταν μια σκηνή όπου πολιτική, λογοτεχνία και θέατρο συναντιόνταν. Η παρακαταθήκη της έμεινε ζωντανή.

Σήμερα τα πρωτότυπα φύλλα φυλάσσονται στη Βιβλιοθήκη της Βουλής και στο ΕΛΙΑ. Είναι μάρτυρες μιας άλλης εποχής. Χωρίς την Εφημερίδα αυτή η ιστορία του ελληνικού Τύπου θα ήταν φτωχότερη.

Διαβάστε ακόμα
Η ελληνική εφημερίδα του 1887 που απευθυνόταν μόνο σε γυναίκες

Το κόλπο με την ελληνική εφημερίδα που έκανε ο Ντέιβιντ Μπόουι όταν περπατούσε στη Νέα Υόρκη