Σε κάθε ομιλία του έλεγε “Η Καρχηδόνα πρέπει να καταστραφεί”. Τελικά το έκαναν και 500.000 άνθρωποι χάθηκαν.
λεγε την ίδια φράση σε κάθε ομιλία. Και όταν τελικά έγινε πράξη, η Καρχηδόνα εξαφανίστηκε μαζί με 500.000 ψυχές.
Ο Μάρκος Πόρκιος Κάτων ο Πρεσβύτερος δεν ήταν ένας απλός ρήτορας. Ήταν Ρωμαίος συγκλητικός, πολιτικός, στρατηγός και φανατικός υπέρμαχος της πειθαρχίας, της ρωμαϊκής παράδοσης και του αφανισμού της Καρχηδόνας. Δεν τον ένοιαζε αν η συζήτηση αφορούσε φόρους, αποχετευτικά έργα ή νόμους για την επαρχία της Ισπανίας. Κάθε ομιλία του στη Σύγκλητο τελείωνε με τη φράση: «Ceterum censeo Carthaginem esse delendam». Δηλαδή: «Επιπλέον, πιστεύω ότι η Καρχηδόνα πρέπει να καταστραφεί.»
Το έλεγε σταθερά, σαν κατάρα, επί χρόνια. Τον άκουγαν, χαμογελούσαν, κουνούσαν το κεφάλι, αλλά δεν αντιδρούσαν. Η Καρχηδόνα είχε ήδη ηττηθεί στους δύο προηγούμενους πολέμους. Δεν αποτελούσε φανερή απειλή. Είχε γίνει σκιά του παλιού της εαυτού. Αλλά η σκιά αυτή, για τον Κάτωνα, αρκούσε για να ζητά την ολοκληρωτική εξάλειψή της.
Η φράση του άρχισε να ριζώνει. Στο μυαλό των Συγκλητικών. Στον δημόσιο λόγο. Στην ίδια την εξωτερική πολιτική της Ρώμης. Κι όταν η Καρχηδόνα έκανε το λάθος να αντισταθεί σε γειτονική αφρικανική φυλή χωρίς την έγκριση της Ρώμης, το πρόσχημα δόθηκε. Ήταν η αρχή του Γ’ Καρχηδονιακού Πολέμου.
Η Ρώμη έστειλε στρατό. 80.000 άνδρες. Πολιορκία. Τρία χρόνια. Εξάντληση. Πείνα. Καμία διέξοδος. Κι όταν έσπασαν τα τείχη, δεν υπήρχε έλεος. Οι στρατιώτες μπήκαν με λύσσα. Κατέσφαξαν όσους βρήκαν μπροστά τους. Άνδρες, γυναίκες, παιδιά. Όσοι κλείστηκαν σε ναούς, κάηκαν ζωντανοί. Οι δρόμοι της Καρχηδόνας γέμισαν στάχτες και αίμα.
Όταν τελείωσε η σφαγή, 50.000 επιζώντες που απέμειναν, πουλήθηκαν ως σκλάβοι. Η Ρώμη δεν άφησε τίποτα. Ούτε πόλη, ούτε πέτρα. Η Καρχηδόνα, που κάποτε είχε πληθυσμό μισού εκατομμυρίου και ήταν η ισχυρότερη πόλη της Μεσογείου, έγινε καπνισμένο ερείπιο.
Δεν ήταν μόνο στρατιωτική πράξη. Ήταν ιδεολογική εκκαθάριση. Και όλα είχαν ξεκινήσει από μία εμμονική φράση. Μία επανάληψη, στο τέλος κάθε ομιλίας. Από έναν άνθρωπο που δεν έβλεπε τη διπλωματία ως μέσο διατήρησης ισορροπίας, αλλά ως τρόπο να επιβάλει το ρωμαϊκό απόλυτο. Ο Κάτων δεν ζούσε όταν καταστράφηκε η Καρχηδόνα. Αλλά είχε φυτέψει τον σπόρο. Και η Ρώμη φρόντισε να θερίσει.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
