Στο τυχερό παιχνίδι που παίζουν όλοι οι Ιάπωνες, δεν κερδίζουν χρήματα αλλά μπορούν να βγάλουν εκατομμύρια

Κάθε πρωί, από τα προάστια του Τόκιο μέχρι τις πιο απομονωμένες επαρχίες της Ιαπωνίας, χιλιάδες άντρες και γυναίκες στριμώχνονται μπροστά σε φωτεινές, θορυβώδεις αίθουσες. Δεν μιλούν. Δεν γελούν. Απλώς ρίχνουν μικρές μεταλλικές μπάλες μέσα σε μηχανές. Το παιχνίδι λέγεται pachinko και είναι η απόλυτη εμμονή της Ιαπωνίας.

Οι παίκτες δεν παίζουν για χρήματα. Ή τουλάχιστον, όχι φανερά. Όποιος κερδίσει, δεν πληρώνεται. Αντίθετα, ανταλλάσσει τις μπάλες που κερδίζει με «δώρα»: ένα ρολόι, ένα κουτί σοκολατάκια, ή έναν μεταλλικό κύβο χωρίς καμία χρηστική αξία. Έπειτα βγαίνει από το κατάστημα και κατευθύνεται σε ένα μικρό booth δίπλα. Εκεί, ο υπάλληλος του δίνει μετρητά για το «δώρο» του.

Με αυτό το νομικό παραθυράκι, η Ιαπωνία επιτρέπει τον τζόγο χωρίς ποτέ να τον ονομάζει έτσι. Και το αποτέλεσμα είναι συντριπτικό: τα συνολικά έσοδα των pachinko hall ξεπερνούν τα έσοδα του Λας Βέγκας και της Μακάου μαζί. Περισσότερο από 4% του ΑΕΠ της χώρας κινείται μέσα από αυτές τις μηχανές. Σε μια χώρα που απαγορεύει αυστηρά το στοίχημα, αυτή είναι η πιο σουρεαλιστική πραγματικότητα.

Ορισμένοι παίκτες αφιερώνουν ολόκληρη τη ζωή τους στο pachinko. Παίζουν επαγγελματικά, ψάχνουν τις πιο “χαλαρές” μηχανές, μαθαίνουν τα μοτίβα. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου άνθρωποι έβγαλαν εκατομμύρια γιεν τον χρόνο, απλώς και μόνο παίζοντας κάθε μέρα, οκτώ ώρες τη μέρα, με αυστηρή στρατηγική. Κάποιοι μάλιστα δημιούργησαν μικρές ομάδες, σαν συμμορίες pachinko.

Και όμως, κανένας δεν τους αποκαλεί gamblers. Ούτε καν οι ίδιοι. Οι αίθουσες pachinko θεωρούνται σαν εναλλακτικό «χόμπι». Έχουν εμφάνιση παιδότοπου, ή arcade. Το φως τρεμοπαίζει, μουσική παίζει παντού, και οι μηχανές μοιάζουν με μείγμα από φλίπερ και φρουτάκια. Μόνο που πίσω από τις μπάλες κρύβονται χρήματα. Πολλά χρήματα.

Το πιο παράδοξο είναι πως το κράτος δεν φορολογεί απευθείας αυτά τα κέρδη. Το όλο κύκλωμα θεωρείται ιδιωτικό και ανεξάρτητο, παρά το μέγεθός του. Κάθε χρόνο, δισεκατομμύρια δολάρια αλλάζουν χέρια — και οι περισσότεροι απλώς τα χάνουν. Είναι ο τζόγος που δε λέγεται τζόγος. Η ψευδαίσθηση ότι μπορείς να κερδίσεις κάτι… χωρίς να το ζητήσεις.

Για τους Ιάπωνες, το pachinko είναι παράδοση. Είναι συνήθεια. Είναι καταφύγιο από την καθημερινότητα. Και ταυτόχρονα, είναι μια βιομηχανία που κρύβει πίσω της εξάρτηση, καταστροφή, αλλά και… ευκαιρία. Για κάποιους, είναι η μόνη δίοδος να βγάλουν χρήματα χωρίς δουλειά. Για άλλους, είναι απλώς η απόλυτη παγίδα.