Στους Ολυμπιακούς του 1896 στην Αθήνα, το χρυσό μετάλλιο ήταν ασημένιο, το ασημένιο μετάλλιο ήταν χάλκινο και το χάλκινο μετάλλιο ήταν τίποτα

Στην πρώτη διοργάνωση των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων, στην Αθήνα του 1896, η λογική των μεταλλίων δεν είχε καμία σχέση με όσα ξέρουμε σήμερα. Ο νικητής δεν έπαιρνε χρυσό μετάλλιο, αλλά ασημένιο. Ο δεύτερος δεν έπαιρνε ασημένιο, αλλά χάλκινο. Και ο τρίτος, κυριολεκτικά, δεν έπαιρνε τίποτα.

Το “χρυσό” ως πρώτο βραβείο δεν υπήρχε στην αρχή. Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή είχε αποφασίσει να συνδέσει τον συμβολισμό των αρχαίων αγώνων με τις αξίες της αναβίωσης. Έτσι, η 1η θέση έπαιρνε ένα ασημένιο μετάλλιο, ένα δίπλωμα και έναν κότινο, δηλαδή στεφάνι από κλαδί ελιάς, όπως στην Ολυμπία. Το ασημένιο θεωρούνταν ευγενές μέταλλο, πιο σεμνό από το χρυσό, και ο κότινος συμβόλιζε την τιμή χωρίς υλικό πλούτο.

Ο δεύτερος νικητής έπαιρνε χάλκινο μετάλλιο και δίπλωμα. Και ο τρίτος δεν προβλεπόταν να πάρει τίποτα απολύτως. Δεν υπήρχε θεσμική αναγνώριση για την τρίτη θέση — μόνο αν κάποιος έβγαινε πρώτος ή δεύτερος, καταγραφόταν στο αρχείο. Αυτό φυσικά άλλαξε από το 1904 και μετά, όταν καθιερώθηκε το σύστημα των χρυσού, ασημένιου και χάλκινου μεταλλίου.

Αυτό σημαίνει ότι ο Τζον Μπόλαντ, που κέρδισε το τένις στους πρώτους Ολυμπιακούς, δεν πήρε ποτέ χρυσό μετάλλιο. Πήρε ασημένιο. Όμως σήμερα, στα αρχεία της ΔΟΕ, αναφέρεται ως χρυσός Ολυμπιονίκης — γιατί η καταγραφή έγινε αναδρομικά με βάση τους σύγχρονους κανόνες.

Όταν λέμε ότι κάποιος πήρε «χρυσό» το 1896, λέμε κάτι που δεν υπήρχε. Ούτε χρυσό μετάλλιο υπήρχε, ούτε καν η φράση. Ήταν μια εποχή που η τιμή είχε άλλο μέταλλο, και άλλες αξίες.