Θα μετρήσω μέχρι το τρία και θα σε σκοτώσω, εκείνη τους κοίταξε στα μάτια και ούτε που κουνήθηκε
Οι SS της είπαν πως θα μετρήσουν μέχρι το τρία και θα τη σκοτώσουν. Η Μελίνα δεν σηκώθηκε. Δεν μίλησε
Το μπαρ βρισκόταν στην καρδιά της Κατοχικής Αθήνας, στην Ομόνοια. Ήταν ένα από τα λίγα μέρη όπου κάποιοι προσπαθούσαν να ξεχάσουν ότι γύρω τους πεθαίνει κόσμος. Εκείνο το βράδυ, η Μελίνα Μερκούρη, νέα ακόμη, όχι ακόμη σύμβολο, καθόταν στο τραπέζι με φίλους. Δέσπω Διαμαντίδου, Ανδρέας Φιλιππίδης και ο δεσμός της, ο Φειδίας Γιαδικιάρογλου.
Μπαίνουν τρεις άντρες των SS με έναν σκύλο. Βλέπουν την παρέα, πλησιάζουν. Ο Φειδίας λέει κάτι στα γερμανικά. Οι SS αντιλαμβάνονται ότι κάποιος καταλαβαίνει τη γλώσσα τους και διατάζουν: όλοι να πάνε στο τραπέζι τους. Όλοι υπακούν. Εκτός από μία. Η Μελίνα. Δεν σηκώνεται. Δεν αντιδρά.
Ένας απ’ τους Γερμανούς της φωνάζει. Εκείνη, ακίνητη. Δεν υπάρχει ίχνος φόβου στο πρόσωπό της. Ξαναφωνάζει. Τίποτα. Τότε βγάζει το όπλο του. «Θα μετρήσω μέχρι το τρία και θα σε σκοτώσω» λέει. Όλο το μαγαζί παγώνει. Κανείς δεν ανασαίνει. Εκείνη, τίποτα.
Μετράει. Όταν φτάνει στο τρία, πυροβολεί. Όχι πάνω της, αλλά ακριβώς δίπλα της. Το ποτήρι της γίνεται κομμάτια. Η Μελίνα πετάγεται όρθια, όχι για να φύγει, αλλά για να τον βρίσει. Οι θαμώνες μένουν εμβρόντητοι. Στην καρδιά της Κατοχής, κάποιος μόλις κοίταξε τον θάνατο και δεν έσκυψε το κεφάλι.
Ο μπάρμαν είχε ήδη ειδοποιήσει τη Στρατιωτική Αστυνομία. Οι SS συνελήφθησαν. Η ιστορία πέρασε από στόμα σε στόμα και έφτασε μέχρι την ίδια τη Μερκούρη, που τη μετέφερε αργότερα με λεπτομέρειες. Όχι για να περηφανευτεί, αλλά για να εξηγήσει. Ότι εκείνη την περίοδο δεν ήταν περήφανη για τίποτα. Ότι δεν είχε κάνει Αντίσταση. Κι όμως, είχε.
Η αντίσταση δεν είχε πάντα όπλα. Είχε βλέμματα που δεν κατέβαιναν, στόματα που δεν μιλούσαν από φόβο αλλά από αξιοπρέπεια. Η Μελίνα δεν ήταν αγία. Ούτε ήρωας. Ήταν κάτι πιο σπάνιο: ήταν παρούσα. Εκεί, μπροστά στον κίνδυνο, χωρίς δεύτερη σκέψη.
Ο πυροβολισμός αυτός δεν πέτυχε τη Μελίνα. Πέτυχε όμως κάτι άλλο. Καρφώθηκε στην ιστορία της πόλης. Έγινε ανάμνηση, ανατριχίλα, βράχος που άντεξε την πίεση. Και έκανε την ίδια γυναίκα, χρόνια αργότερα, να σηκωθεί ξανά μπροστά σε όλο τον κόσμο και να πει: «Γεννήθηκα Ελληνίδα. Και θα πεθάνω Ελληνίδα».
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
