Τι είναι η Ανταλλαγή του Κολόμβου. Η πιο θανατηφόρα ανταλλαγή στην ιστορία που δημιούργησε τον κόσμο όπως τον ξέρουμε
Η πιο θανατηφόρα ανταλλαγή της Ιστορίας. Ένα παγκόσμιο σοκ που άλλαξε για πάντα τον πλανήτη.
Όταν ο Χριστόφορος Κολόμβος έφτασε στην Αμερική το 1492, δεν μετέφερε απλώς ναύτες και ελπίδες. Μαζί του πέρασαν ωκεανούς και μικρόβια, καλλιέργειες, ζώα, θρησκείες, όπλα και ιδέες. Ήταν η αρχή ενός φαινομένου που ονομάστηκε «Ανταλλαγή του Κολόμβου». Δεν ήταν συμφωνία. Ήταν κατακλυσμός.
Τα προϊόντα που πήγαν από την Αμερική στην Ευρώπη ήταν επαναστατικά. Καλαμπόκι, πατάτες, ντομάτες, κακάο, καπνός. Μέσα σε λίγες δεκαετίες, οι πατάτες έσωσαν από λιμούς ολόκληρες χώρες, όπως η Ιρλανδία. Ο καφές από την Αιθιοπία πήγε στον Νέο Κόσμο και γύρισε ως παγκόσμια λατρεία.
Αντίθετα, αυτό που έφτασε από την Ευρώπη στην Αμερική δεν ήταν μόνο άλογα, ζαχαροκάλαμα και σιτάρι. Ήταν και η ευλογιά, η ιλαρά, η γρίπη και η μαλάρια. Αυτές οι ασθένειες εξολόθρευσαν μέχρι και το 90% των γηγενών πληθυσμών. Δεν ήταν μάχες που κατέκτησαν τις ηπείρους. Ήταν τα μικρόβια.
Οι γηγενείς πληθυσμοί της Αμερικής δεν είχαν αντισώματα, γιατί δεν είχαν ζήσει ποτέ με κατοικίδια ζώα που μεταδίδουν αρρώστιες. Δεν είχαν ούτε χοίρους ούτε κοτόπουλα ούτε αγελάδες. Η Ευρώπη, αντιθέτως, είχε φτιάξει την ανοσία της μέσα από αιώνες συμβίωσης.
Η Ανταλλαγή του Κολόμβου περιλάμβανε και την απάνθρωπη μεταφορά ανθρώπων. Περίπου 12 εκατομμύρια Αφρικανοί μεταφέρθηκαν σκλάβοι στην Αμερική, μέσα σε φριχτές συνθήκες. Μαζί τους, ήρθαν νέα παθογόνα, νέα πολιτιστικά στοιχεία, νέα τραύματα.
Στην ουσία, η Ανταλλαγή του Κολόμβου ανακάτεψε για πρώτη φορά τον κόσμο σε παγκόσμια κλίμακα. Δεν υπήρχε πια απομονωμένη ήπειρος. Ο πλανήτης έγινε ένα ενιαίο οικοσύστημα: βιολογικό, πολιτικό, γεωργικό, θανατηφόρο.
Μέχρι και η σύφιλη, σύμφωνα με κάποιες θεωρίες, ήρθε από την Αμερική στην Ευρώπη. Μέσα σε δεκαετίες, η Ευρώπη είχε αποκτήσει νέα καλλιέργεια, νέα προϊόντα, νέους δρόμους πλούτου. Και η Αμερική είχε χάσει τους ανθρώπους της.
Η Ανταλλαγή του Κολόμβου δεν ήταν μια στιγμή. Ήταν μια διαδικασία που διήρκεσε αιώνες. Κάθε φορά που έπλεαν καράβια, κάτι πήγαινε και κάτι ερχόταν. Οι αποικιοκρατίες μεγάλωσαν, οι πληθυσμοί συρρικνώθηκαν, και η παγκοσμιοποίηση είχε ήδη ξεκινήσει.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
