Τι ζήτησε ο Ιμπραήμ από τους στρατιώτες του μόλις σκότωσαν όλους τους Έλληνες στο Μανιάκι;

Ήταν 20 Μαΐου 1825, όταν το Μανιάκι έμελλε να γίνει το θέατρο μιας από τις πιο αιματηρές και φορτισμένες στιγμές της Ελληνικής Επανάστασης. Η σκηνή, σχεδόν μυθική, μοιάζει βγαλμένη από σελίδα αρχαίας τραγωδίας. Ο Παπαφλέσσας, ιερωμένος, διπλωμάτης και φλογερός επαναστάτης, μαζί με περίπου 800 Έλληνες πολεμιστές, στέκεται απέναντι στο οργανωμένο και αμείλικτο στράτευμα του Ιμπραήμ Πασά. Η μάχη είναι άνιση. Η έκβαση γνωστή. Όμως δεν είναι η ήττα, ούτε ο θάνατος του Παπαφλέσσα που κάνει αυτή τη στιγμή να ξεχωρίζει στην ιστορία, αλλά αυτό που συνέβη αμέσως μετά, όταν ο Ιμπραήμ έδωσε μια εντολή που κανένας στρατηγός δεν είχε δώσει ποτέ ξανά στον εχθρό του.

Ο Ιμπραήμ είχε φτάσει στην Πελοπόννησο ως ο φόβος και ο τρόμος της Επανάστασης. Με έναν στρατό άρτια εκπαιδευμένο από Γάλλους αξιωματικούς, με πειθαρχία και υπεροπλία, η αποστολή του ήταν να καταστείλει τη φωτιά της ανεξαρτησίας με σκληρότητα. Όταν έφτασε στο Μανιάκι, η μάχη ήταν σχεδόν προδιαγεγραμμένη. Ο Παπαφλέσσας και οι άντρες του είχαν οχυρωθεί πρόχειρα, με μόνο όπλο το φρόνημα και τη βεβαιότητα πως δεν υπήρχε επιστροφή. Πολέμησαν μέχρις εσχάτων. Και σκοτώθηκαν όλοι. Ανάμεσά τους και ο ίδιος ο Παπαφλέσσας, χτυπημένος θανάσιμα, με το σώμα του πεσμένο στο χώμα, ανάμεσα στους συντρόφους του.

Και τότε, ακριβώς τότε, έγινε κάτι που συγκλόνισε όσους το έζησαν. Ο Ιμπραήμ Πασάς, περπατώντας ανάμεσα στα πτώματα των πεσόντων, έδωσε μια παράξενη και ασυνήθιστη διαταγή: ζήτησε από τους στρατιώτες του να βρουν το σώμα του Παπαφλέσσα και να το σηκώσουν. Όχι για να το χλευάσουν, ούτε για να το χρησιμοποιήσουν ως μέσο προπαγάνδας. Τους ζήτησε να το σηκώσουν, να το κρατήσουν όρθιο, να το στηρίξουν σαν να στεκόταν ακόμη ζωντανός. Και όταν το έκαναν, ο Ιμπραήμ πλησίασε, κοίταξε το πρόσωπο του νεκρού εχθρού του και τον φίλησε στο μέτωπο. Ήταν ένα φιλί σεβασμού, ένα φιλί αναγνώρισης προς έναν αντίπαλο που τόλμησε να σταθεί απέναντί του μέχρι τέλους. Έναν αντίπαλο που πέθανε πολεμώντας για την πατρίδα του, με το κεφάλι ψηλά.

Το γεγονός αυτό, που αναφέρεται σε μαρτυρίες στρατιωτών και το οποίο διατηρήθηκε στη συλλογική μνήμη ως ένα από τα πιο συγκινητικά στιγμιότυπα της Επανάστασης, δείχνει πως ο πόλεμος, όσο φρικτός κι αν είναι, δεν σβήνει πάντα τον σεβασμό ανάμεσα σε γενναίους. Ο Ιμπραήμ, αν και εχθρός της Επανάστασης, δεν μπορούσε να αγνοήσει την ανδρεία, τη μαχητικότητα και τη θυσία του Παπαφλέσσα. Ήξερε πως δεν είχε απλώς καταστρέψει έναν θύλακα αντίστασης, αλλά είχε βρεθεί μπροστά σε μια πράξη ύστατου ηρωισμού.

Το σώμα του Παπαφλέσσα, παραμορφωμένο από τις πληγές, αναγνωρίστηκε από τους δικούς του αργότερα χάρη στο χαρακτηριστικό του παράστημα και κάποια προσωπικά αντικείμενα. Η πράξη του Ιμπραήμ μετατράπηκε σε θρύλο, αναμεταδόθηκε προφορικά για δεκαετίες και τελικά πέρασε στα βιβλία και στις ταινίες. Η σκηνή αυτή αναπαριστάται με τρόπο δραματικό και στην ταινία «Παπαφλέσσας» του 1971, όπου ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ ενσαρκώνει τον ήρωα που στάθηκε όρθιος ακόμη και μετά τον θάνατο.