Το Χόλιγουντ γύρισε ταινία κοντά σε πεδίο δοκιμών πυρηνικών και μετά πέθαιναν ένας ένας

Την άνοιξη του 1954, το κινηματογραφικό συνεργείο της ταινίας The Conqueror ταξίδεψε μέχρι την έρημο της Γιούτα για τα εξωτερικά γυρίσματα. Η RKO, που είχε εξαγοραστεί από τον Χάουαρντ Χιουζ, χρηματοδοτούσε ένα ιστορικό έπος με πρωταγωνιστή τον Τζον Γουέιν στον ρόλο του Τζένγκις Χαν. Κανείς δεν υποψιαζόταν ότι στα βουνά γύρω τους είχε πέσει πριν λίγο καιρό ραδιενεργή τέφρα.

Η τοποθεσία των γυρισμάτων ήταν η μικρή πόλη Σεντ Τζορτζ της Γιούτα. Βρισκόταν “downwind” από το πεδίο δοκιμών της Νεβάδα, όπου η κυβέρνηση των ΗΠΑ είχε πραγματοποιήσει δεκάδες πυρηνικές εκρήξεις κατά την επιχείρηση “Upshot-Knothole”, την προηγούμενη χρονιά. Η περιοχή είχε μολυνθεί, αλλά θεωρήθηκε “ασφαλής” για κινηματογραφική χρήση. Κανένας δεν προειδοποίησε το καστ.

Τα γυρίσματα έγιναν με φυσικούς ανέμους να φυσούν τη σκόνη πάνω στους ηθοποιούς. Για εσωτερικές σκηνές, φορτηγά μετέφεραν πίσω στο Χόλιγουντ τόνους χώματος από την ίδια τοποθεσία, ώστε να διατηρηθεί η “συνέχεια” της εικόνας. Ένα χρόνο μετά, ο σκηνοθέτης Ντικ Πάουελ διαγνώστηκε με καρκίνο. Μέσα σε λίγες δεκαετίες, περισσότεροι από 90 άνθρωποι που συμμετείχαν στην ταινία είχαν εμφανίσει καρκίνο. Ο Τζον Γουέιν πέθανε το 1979. Η Σούζαν Χέιγουορντ, ο Πέδρο Αρμεντάριζ και πολλοί ακόμη είχαν ήδη φύγει.

Δεν αποδείχθηκε ποτέ άμεση αιτιότητα, αλλά το ποσοστό των θανάτων ήταν ανατριχιαστικά υψηλό σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό. Η λέξη “κατάρα” άρχισε να ακούγεται στο Χόλιγουντ. Ο Τύπος μίλησε για “ραδιενεργή τραγωδία”. Ο ίδιος ο Χάουαρντ Χιουζ, παρανοϊκός και απομονωμένος στα τελευταία του χρόνια, αγόρασε τις κόπιες της ταινίας και τις έκρυψε. Είτε από ενοχές είτε για να αποφύγει το σκάνδαλο.

Το The Conqueror έμεινε γνωστό ως μία από τις πιο αποτυχημένες ταινίες της εποχής. Ο Γουέιν σε ρόλο Μογγόλου, το σενάριο, η σκηνοθεσία – όλα αποδοκιμάστηκαν. Κι όμως, η αληθινή του φρίκη δεν ήταν κινηματογραφική. Ήταν αόρατη, αιωρούμενη στην ατμόσφαιρα, κι έκανε δεκαετίες να αποκαλυφθεί.