Το μανιτάρι που παίρνει τον έλεγχο του μυαλού και σκοτώνει με απόλυτη ακρίβεια. Αν είσαι όμως μυρμήγκι.

Στα τροπικά δάση της Νοτίου Αμερικής και της Νοτιοανατολικής Ασίας, κάτι κινείται στο σκοτάδι. Όχι ζώο, όχι έντομο. Κάτι σιωπηλό, ύπουλο και σχεδόν αόρατο. Είναι ένας μύκητας — ή, όπως τον αποκαλούν πολλοί επιστήμονες, η φύση στην πιο σκοτεινή της μορφή. Το όνομά του: Ophiocordyceps unilateralis. Ο τρόπος δράσης του: καθαρός τρόμος. Αν είσαι μυρμήγκι, η ύπαρξή σου απλώς τελειώνει.

Όλα ξεκινούν όταν ένα μικροσκοπικό σπόριο του μύκητα προσκολλάται πάνω στο σώμα ενός carpenter ant. Αργά αλλά σταθερά, το σπόριο εισχωρεί μέσα στο εξωτερικό κέλυφος και αρχίζει να εξαπλώνεται στο σώμα και στον εγκέφαλο. Δεν το σκοτώνει αμέσως. Το κρατά ζωντανό, σαν μαριονέτα.

Κάποια στιγμή, το μυρμήγκι αφήνει την αποικία του και αρχίζει να ανεβαίνει ψηλά σε βλάστηση, σαν να το τραβά αόρατο χέρι. Σε ένα σημείο ακριβώς καθορισμένο σε ύψος και υγρασία, δαγκώνει ένα φύλλο ή κλαδί και το σαγόνι του κλειδώνει σε μια “λαβή θανάτου”. Εκεί πεθαίνει. Όχι από φυσικά αίτια. Από εντολή.

Και τότε αρχίζει το πραγματικό θέαμα. Από το κεφάλι ή το στήθος του μυρμηγκιού ξεπροβάλλει ο ίδιος ο μύκητας, με τη μορφή μαύρου, επιμήκους καρποσώματος. Εκεί, από ψηλά, ρίχνει νέα σπόρια σαν βροχή, στο έδαφος ή σε μυρμήγκια που περνούν από κάτω. Έτσι ξεκινά η επόμενη φάση της μόλυνσης.

Κάποιες αποικίες μυρμηγκιών έχουν μάθει να αναγνωρίζουν τον κίνδυνο. Αν εντοπίσουν μέλος με ασυνήθιστη συμπεριφορά, το απομονώνουν ή το απομακρύνουν πριν φτάσει στο κρίσιμο σημείο. Είναι το δικό τους μικρό lockdown. Μια τελευταία γραμμή άμυνας απέναντι σε έναν εχθρό που δεν πολεμά με δόντια ή δηλητήριο, αλλά με έλεγχο του μυαλού.

Ο μύκητας δεν τρώει το μυρμήγκι. Το χρησιμοποιεί ως όχημα, ως σκαλοπάτι, ως εργαλείο αναπαραγωγής. Δεν νοιάζεται για πόνο, συναίσθημα ή ένστικτο. Δεν το απασχολεί αν το θήραμα έχει συνείδηση. Του αρκεί να υπακούει και να ανεβαίνει.

Είναι δύσκολο να πιστέψεις ότι κάτι τέτοιο υπάρχει στ’ αλήθεια. Όμως υπάρχει. Δεν είναι sci-fi. Είναι απλώς ένα κομμάτι της φύσης που μας θυμίζει κάτι βασικό: η ζωή στη Γη δεν είναι μόνο θαύμα. Είναι και τρόμος. Και μερικές φορές, τα δύο αυτά πάνε μαζί.