Το μικρότερο κόκκαλό σου ζυγίζει λιγότερο από 5 χιλιοστά του γραμμαρίου και είναι πιο κρίσιμο κι από μικροτσίπ

Έχεις 206 κόκαλα. Το πιο μικρό από όλα είναι θαμμένο βαθιά μέσα στο αυτί σου και λέγεται αναβολέας. Ζυγίζει λιγότερο από 5 χιλιοστά του γραμμαρίου. Είναι μικρότερο κι από ένα χαρτάκι σημειώσεων. Κι όμως, είναι ο λόγος που ακούς τη φωνή της μάνας σου, το κλάμα ενός μωρού ή το φρενάρισμα ενός αυτοκινήτου.

Όταν ένα ηχητικό κύμα φτάσει στο αυτί, δεν είναι τίποτα περισσότερο από παλμική μετατόπιση αέρα. Αν δεν υπήρχε αυτό το κόκαλο, η δόνηση δεν θα μπορούσε να διαπεράσει τον αέρα και να φτάσει στο υγρό του κοχλία. Ο αναβολέας είναι ο ενδιάμεσος. Σαν ένα μικροσκοπικό έμβολο, μεταφέρει τον ήχο από το τύμπανο στο εσωτερικό αυτί με ακρίβεια λέιζερ.

Το σχήμα του δεν θυμίζει κόκαλο. Είναι σαν πέταλο, σαν θηλιά ή σαν αλογίσιο εργαλείο σε μινιατούρα. Η θέση του είναι τόσο δύσβατη που για αιώνες οι γιατροί δεν ήξεραν καν την ύπαρξή του. Κι όμως, αυτό το ελάχιστο κόκαλο είναι τόσο ευαίσθητο που μετακινείται για να απορροφήσει ήχο με ενέργεια μικρότερη από την κίνηση ενός ατόμου.

Το αυτί μπορεί να εντοπίσει τη διαφορά στον χρόνο άφιξης ενός ήχου στα δύο αυτιά σου με ακρίβεια 10 μικροδευτερολέπτων. Αυτή η δυνατότητα να αντιλαμβανόμαστε από πού έρχεται ο ήχος είναι προϊόν συντονισμένης δράσης μυών, μεμβρανών και των τριών μικρών κοκάλων του μεσαίου αυτιού – με τον αναβολέα να είναι ο τελευταίος κρίκος στην αλυσίδα.

Η κίνηση του αναβολέα είναι μεταφραστής. Παίρνει ένα ερέθισμα και το μετατρέπει σε πίεση. Αυτή η πίεση φτάνει στον κοχλία, ένα σαλιγκάρι γεμάτο υγρό, όπου μετατρέπεται σε ηλεκτρικό σήμα. Από εκεί, ο ήχος γίνεται αντίληψη, ανάμνηση, πανικός, ανακούφιση. Κι όλα αυτά, ξεκινούν από ένα κόκαλο πιο μικρό κι από μια σταγόνα νερού.

Αν αυτό το κόκαλο πάθει ζημιά, η ακοή μπορεί να χαθεί εντελώς. Στην πράξη, θεωρείται πιο σημαντικό κι από τα μάτια για την αντίληψη του κινδύνου. Ο ήχος λειτουργεί σαν GPS. Χωρίς αναβολέα, θα χανόσουν στο σκοτάδι με ανοιχτά τα μάτια. Αυτό το κόκαλο, που δεν του δίνει κανείς σημασία, σου έχει σώσει τη ζωή χωρίς να το ξέρεις.

Οι επιστήμονες έχουν αποδείξει ότι η μετατόπιση του τυμπάνου που αρκεί για να αντιληφθούμε έναν ήχο είναι μικρότερη από ένα Ångström – μικρότερη δηλαδή από τη διάμετρο ενός ατόμου υδρογόνου. Αυτό το σήμα το πιάνει ο αναβολέας. Κι έτσι ξεκινά μια νευροβιολογική συμφωνία που καταλήγει σε ένα απλό: «σ’ ακούω».

Το κόκαλο αυτό δεν μεγαλώνει ποτέ. Από τη στιγμή που σχηματίζεται στον εμβρυακό εγκέφαλο, παραμένει ίδιο. Στο ίδιο σχήμα, με το ίδιο βάρος. Είναι ένα από τα λίγα σημεία του σώματος που σε συνοδεύουν απαράλλαχτα από πριν γεννηθείς μέχρι τον θάνατο. Και κάθε φορά που ακούς μουσική, αυτό το κόκαλο χορεύει χωρίς να φαίνεται.