Το Παράδοξο του Κροκόδειλου: Αν μαντέψεις σωστά, θα σου δώσω το παιδί. Ή μήπως όχι;
Ένας κροκόδειλος αρπάζει ένα παιδί και προτείνει μια συμφωνία.
Φαντάσου έναν γονιό δίπλα σε ένα ποτάμι. Ένας κροκόδειλος έχει αρπάξει το παιδί του και του λέει κάτι πολύ παράξενο:
«Αν μαντέψεις σωστά τι θα κάνω, θα σου δώσω πίσω το παιδί. Αν όχι, το κρατάω.»
Ο γονιός απαντά:
«Θα κρατήσεις το παιδί.»
Και τώρα ξεκινά το μπέρδεμα.
Αν ο κροκόδειλος κρατήσει το παιδί, τότε ο γονιός είχε δίκιο, άρα πρέπει να το επιστρέψει.
Αν όμως το επιστρέψει, τότε ο γονιός είχε άδικο, άρα δεν έπρεπε να το επιστρέψει.
Ό,τι κι αν κάνει ο κροκόδειλος, θα είναι και σωστό και λάθος ταυτόχρονα. Έχει μπλεχτεί σε μια λογική παγίδα χωρίς έξοδο. Κάθε του κίνηση ακυρώνει την προηγούμενη.
Αυτό είναι το παράδοξο του κροκόδειλου. Ένα απλό υποθετικό σενάριο που δείχνει πώς μπορεί η ίδια η λογική να γίνει παγίδα. Όταν μια πρόβλεψη επηρεάζει το αποτέλεσμα, και το αποτέλεσμα αλλάζει την πρόβλεψη, τότε χάνεται η σταθερότητα. Δεν υπάρχει σωστή απάντηση.
Το παράδοξο δεν είναι απλώς μια φανταστική ιστορία με ζώα. Είναι μια φιλοσοφική άσκηση που δείχνει ότι η λογική, όταν αναφέρεται στον εαυτό της, μπορεί να φτάσει σε σημείο που καταρρέει.
Μας θυμίζει ότι, όσο και αν βασιζόμαστε στη λογική για να εξηγήσουμε τον κόσμο, δεν είναι άθραυστη. Υπάρχουν καταστάσεις όπου το «σωστό» και το «λάθος» μπλέκονται τόσο πολύ, που τίποτα δεν βγάζει πια νόημα.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
