Το πείραμα σιωπής του Μεσαίωνα: Ήθελαν να ανακαλύψουν τη θεϊκή γλώσσα, αλλά τα μωρά δεν τα κατάφεραν

Τον 13ο αιώνα, ο Φρειδερίκος Β΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας είχε μια εμμονή που έμοιαζε περισσότερο με φιλοσοφική πρόκληση παρά με βασιλική περιέργεια. Ήθελε να μάθει ποια είναι η «φυσική» γλώσσα της ανθρωπότητας. Η γλώσσα που θα μιλούσε ένας άνθρωπος, αν μεγάλωνε χωρίς καμία επαφή, χωρίς να ακούσει λέξη από κανέναν. Κάποιοι πίστευαν πως αυτή η γλώσσα θα ήταν εβραϊκά. Άλλοι πίστευαν τα λατινικά ή τα ελληνικά. Ο Φρειδερίκος ήθελε απόδειξη.

Έτσι διέταξε να ανατραφούν βρέφη απομονωμένα από κάθε ανθρώπινη φωνή. Τα τάιζαν, τα φρόντιζαν σωματικά, αλλά κανείς δεν τους μιλούσε. Οι τροφές δίνονταν χωρίς λέξεις, χωρίς αγγίγματα στοργής. Όχι τραγούδια, όχι νανουρίσματα, όχι «μαμά» ούτε «μπαμπά». Ήθελε να δει αν το στόμα των παιδιών θα πει από μόνο του τη θεϊκή πρώτη λέξη.

Το πείραμα είχε όμως ένα φρικτό αποτέλεσμα: κανένα παιδί δεν επέζησε. Χωρίς στοργή, χωρίς επαφή, χωρίς ανθρώπινη παρουσία, όλα τα βρέφη πέθαναν. Σήμερα, η ψυχολογία γνωρίζει πολύ καλά ότι το συναισθηματικό άγγιγμα και η ανθρώπινη επικοινωνία είναι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση ενός παιδιού. Αλλά τότε, το πείραμα αυτό έγινε γνωστό μόνο ως μια αποτυχία — και θάφτηκε στην ιστορία.

Το φρικτό αυτό πείραμα δεν ήταν το μόνο του είδους του στον Μεσαίωνα. Αναφέρεται επίσης πως ο Ιάκωβος Δ΄ της Σκωτίας δοκίμασε κάτι παρόμοιο στον 15ο αιώνα. Κι εκείνος ήθελε να δει αν τα παιδιά θα μιλούσαν εβραϊκά από μόνα τους, αν δεν άκουγαν τίποτα άλλο. Η ιδέα ότι ο άνθρωπος κουβαλά μέσα του μια αρχέγονη γλώσσα υπήρξε εμμονή σε θρησκευτικά, φιλοσοφικά και βασιλικά μυαλά.

Αλλά στην πράξη, αποδείχθηκε το αντίθετο: η σιωπή σκοτώνει. Ένα μωρό που δεν ακούει και δεν το ακούνε, πεθαίνει. Όχι από πείνα. Από μοναξιά. Το πιο σκληρό πείραμα δεν απέδειξε τίποτα για τον Θεό. Μόνο για τον άνθρωπο.