Το πείραμα που απέτυχε τόσο τέλεια, που άλλαξε για πάντα την επιστήμη

Ήταν το 1887, όταν δύο επιστήμονες στο Κλίβελαντ αποφάσισαν να κάνουν το αδιανόητο. Να μετρήσουν κάτι που δεν φαινόταν, δεν ακουγόταν και δεν άγγιζες. Ονομαζόταν «αιθέρας» και υποτίθεται πως γέμιζε όλο το σύμπαν. Όχι ατμός. Όχι αέρας. Αλλά ο μυστηριώδης φορέας του φωτός.

Ο Μάικελσον και ο Μόρλεϊ είχαν μια ιδέα: αν η Γη ταξιδεύει μέσα σε αυτόν τον αιθέρα, τότε το φως θα “σκοντάφτει” πάνω του. Όπως ένα καράβι που παλεύει με τον άνεμο. Έστησαν ένα πείραμα ακριβείας, με καθρέφτες και φωτεινές ακτίνες, μετρώντας διαφορές σταχύτητας στο φως.

Περίμεναν να δουν διαφορά. Δεν είδαν τίποτα. Όσες φορές κι αν το επανέλαβαν. Όποια ώρα της ημέρας. Όποια κατεύθυνση κι αν κοιτούσαν. Το φως πήγαινε το ίδιο γρήγορα, είτε η Γη κινούταν προς τον «αιθέρα» είτε μακριά του. Το αποτέλεσμα; Το πείραμα απέτυχε. Ή έτσι νόμιζαν.

Γιατί εκείνη η «αποτυχία» ήταν η πιο σημαντική στην ιστορία της φυσικής. Καμία μεταβλητή δεν μπορούσε να εξηγήσει το μηδενικό αποτέλεσμα, παρά μόνο μία απίθανη ιδέα: ο αιθέρας δεν υπάρχει. Το φως δεν ταξιδεύει μέσα σε τίποτα. Ταχύτητα και χρόνος δεν είναι απόλυτα. Είναι σχετικά.

Το 1905, ένας άσημος υπάλληλος γραφείου ευρεσιτεχνιών, ονόματι Άλμπερτ Αϊνστάιν, πήρε αυτή την ιδέα και την έκανε επανάσταση. Έγραψε για τη «σχετικότητα του χρόνου και του χώρου». Και το πείραμα που απέτυχε… έγινε το θεμέλιο για τη νέα φυσική.

Ο αιθέρας εξαφανίστηκε από τις εξισώσεις. Ο κόσμος δεν ήταν όπως τον φανταζόμασταν. Ήταν πιο περίεργος, πιο καμπύλος, και πολύ πιο όμορφος.