Το πρώτο όνομα σκύλου στην ιστορία ήταν χαραγμένο σε πέτρα. Τον έθαψαν σαν βασιλιά
Ο πρώτος σκύλος με όνομα στην ιστορία δεν έζησε σε σπίτι. Έζησε στο παλάτι και θάφτηκε σαν βασιλιάς.
Ήταν φύλακας βασιλικός. Δεν ήταν θεός, δεν ήταν ήρωας, δεν ήταν καν άνθρωπος. Και όμως, το όνομά του γράφτηκε σε λίθο. Ο σκύλος Αμπούτιγιου, κάτοικος Αιγύπτου κάπου πριν το 2280 π.Χ., είναι το πρώτο κατοικίδιο με όνομα που έχει καταγραφεί στην ανθρώπινη ιστορία. Και όχι απλώς καταγράφηκε – ενταφιάστηκε με τιμές που σπάνια δόθηκαν ακόμα και σε ανθρώπους.
Η επιγραφή σώζεται ακόμα. Λέει: «Ο σκύλος που ήταν φύλακας της Αυτού Μεγαλειότητας. Το όνομά του ήταν Αμπούτιγιου. Ο βασιλιάς διέταξε να ταφεί επίσημα, να του δοθεί φέρετρο από το βασιλικό ταμείο, φίνα λινά, θυμιάματα, και να χτιστεί τάφος από τους βασιλικούς λιθοξόους. Το έκανε αυτό για να τιμηθεί μπροστά στον μεγάλο θεό Άνουβι.» Ήταν η Αίγυπτος της 6ης Δυναστείας. Κι αυτός ήταν ένας σκύλος.
Το όνομά του μάλλον προέρχεται από το “abuw”, που σημαίνει κάτι σαν “γαβ”. Κάποιοι πιστεύουν ότι σήμαινε “Ο Σκυλίσιος με τα Σηκωμένα Αυτιά”. Ήταν ίσως greyhound ή slugi, κυνηγετικός, όρθιος, ευγενικός. Οι Φαραώ δεν αγαπούσαν απλώς τα σκυλιά τους. Τα σέβονταν σαν θεούς.
Και δεν ήταν ο μόνος. Σκύλοι όπως ο Μπέχα (Beha), ο Φαίνετος, και πολλοί άλλοι έχουν εντοπιστεί σε στήλες, αγγεία και τοιχογραφίες. Κάποιοι είχαν ονόματα θεών. Άλλοι ονομάζονταν “Ο Ανέκφραστος”, “Ο Πέμπτος”, “Ο Βοριάς”, “Ο Χρήσιμος” και… “Ο Άχρηστος”. Τα ονόματα των σκύλων στην Αίγυπτο ήταν γεμάτα χαρακτήρα. Και, όπως οι άνθρωποι, έπαιρναν ονόματα από την εμφάνιση, το ταμπεραμέντο ή την υπηρεσία τους.
Στην Ελλάδα, αιώνες αργότερα, ο Ξενοφών γράφει για κυνηγετικά σκυλιά με ονόματα όπως Φύλαξ, Χάρα, Στιβάρα, Ψυχή, Θάρρος, Ορμή, Φλέγων, Σπινθήρας. Τα ονόματα ήταν σύντομα για να καλούνται εύκολα, αλλά είχαν νόημα. Ήταν σύντροφοι σε μάχες, σε κυνήγια, σε ταξίδια. Και είχαν ονόματα που θύμιζαν αρετές και θεότητες.
Ο πιο γνωστός σκύλος της αρχαίας λογοτεχνίας, ο Άργος, περίμενε τον Οδυσσέα για είκοσι χρόνια. Τον αναγνώρισε όταν κανείς δεν τον κατάλαβε, και πέθανε ήσυχος. Δεν έχει επιτύμβια στήλη. Αλλά τον θυμόμαστε.
Κανείς δεν ξέρει ποιος έδωσε πρώτο όνομα σε σκύλο. Αλλά η αρχαιότερη απόδειξη ότι ένας σκύλος έφερε όνομα, και μάλιστα ένδοξο, είναι εκεί. Χαραγμένη σε πέτρα. Για να μη σβήσει ποτέ.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
