Το τρελό σχέδιο που έστειλε χιλιάδες αλεξιπτωτιστές στο θάνατο για μια γέφυρα. Έστειλαν 10.000 και γύρισαν πίσω οι 2.000

Ήταν Σεπτέμβριος του 1944 και ο πόλεμος έμοιαζε να φτάνει στο τέλος του. Οι Σύμμαχοι είχαν σπάσει τις γραμμές στη Νορμανδία και πίεζαν τη Γερμανία από δυτικά. Ήθελαν έναν γρήγορο, εντυπωσιακό τερματισμό. Ο στρατάρχης Μοντγκόμερι είχε ένα παράτολμο σχέδιο: να ρίξει δεκάδες χιλιάδες αλεξιπτωτιστές στην Ολλανδία, να πάρει όλες τις γέφυρες που οδηγούσαν στον Ρήνο και να ανοίξει έτσι δρόμο για το Βερολίνο.

Το σχέδιο λεγόταν Operation Market Garden. Η πρώτη φάση ήταν αερομεταφερόμενη: πάνω από 35.000 άνδρες θα έπεφταν με αλεξίπτωτα ή θα προσγειώνονταν με ανεμόπτερα πίσω από τις γραμμές του εχθρού για να καταλάβουν εννέα στρατηγικές γέφυρες. Η δεύτερη φάση ήταν χερσαία: βρετανικά τεθωρακισμένα θα κινούνταν από τον νότο για να τους ενισχύσουν.

Η τελευταία και πιο κρίσιμη γέφυρα ήταν στο Άρνεμ, πάνω από τον Ρήνο. Αν οι Βρετανοί καταλάμβαναν αυτή τη γέφυρα, θα είχαν πρόσβαση απευθείας στη Γερμανία. Ολόκληρο το σχέδιο στηριζόταν στο να την κρατήσουν μόνο για δύο μέρες μέχρι να φτάσουν τα τανκς. Δεν έφτασαν ποτέ.

Η 1η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία του Ηνωμένου Βασιλείου έπεσε βόρεια του Άρνεμ, μακριά από τη γέφυρα. Από τους 10.000 άνδρες που ρίχτηκαν, μόνο ένα τάγμα, περίπου 740 άνδρες, κατάφερε να φτάσει στο βόρειο άκρο της γέφυρας. Το κράτησαν για τέσσερις μέρες, μόνοι, περικυκλωμένοι, χωρίς ενισχύσεις, χωρίς νερό, χωρίς σφαίρες. Ήξεραν ότι δεν θα γυρίσουν πίσω.

Όσο οι Βρετανοί πάλευαν απελπισμένα να κρατήσουν τη γέφυρα, οι ενισχύσεις καθυστερούσαν. Ο δρόμος προς το Άρνεμ ήταν ένας στενός διάδρομος – τον αποκαλούσαν “ο αυτοκινητόδρομος της κόλασης” – με τους Γερμανούς να χτυπούν συνεχώς από τα πλάγια. Η προέλαση ήταν αργή, οι γέφυρες ναρκοθετημένες, τα άρματα παγιδευμένα. Μέχρι να φτάσουν οι πρώτοι στρατιώτες στο Νίμεχεν, το Άρνεμ είχε ήδη χαθεί.

Η αποτυχία ήταν καταστροφική. Από τους 10.000 Βρετανούς αλεξιπτωτιστές που έπεσαν στο Άρνεμ, μόνο 2.000 κατάφεραν να επιστρέψουν πίσω. Οι υπόλοιποι σκοτώθηκαν, τραυματίστηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν. Ορισμένοι κρύφτηκαν στα σπίτια Ολλανδών πολιτών και διασώθηκαν εβδομάδες αργότερα με νυχτερινή επιχείρηση.

Η γέφυρα δεν καταλήφθηκε ποτέ. Ολόκληρη η επιχείρηση Market Garden, η πιο φιλόδοξη αεραπόβαση της Ιστορίας, μετατράπηκε σε τραγωδία ηρωισμού και κακής στρατηγικής. Ο Μοντγκόμερι, που είχε υποσχεθεί “να τελειώσει τον πόλεμο πριν τα Χριστούγεννα”, αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι “το σχέδιο ήταν 90% επιτυχές”. Δεν ήταν.

Η επιβίωση των λίγων που γύρισαν από το Άρνεμ δεν ήταν απλώς νίκη. Ήταν θαύμα.