Έσκαψαν ομαδικούς τάφους, ξέθαψαν τους νεκρούς και τους έκαψαν για να εξαφανίσουν τα εγκλήματά τους πριν φτάσουν οι Σύμμαχοι

Όταν οι Ναζί αντιλήφθηκαν πως η ήττα πλησιάζει, δεν έσπευσαν να σώσουν τις ζωές τους. Προτεραιότητά τους ήταν να εξαφανίσουν τις αποδείξεις. Σε βάθος ετών, είχαν γεμίσει με πτώματα τα δάση, τα στρατόπεδα, τα χαράδρια και τις άκρες των ποταμών. Η φρίκη είχε αποτυπωθεί στο έδαφος. Και η εντολή ήταν σαφής: να εξαφανιστούν τα πάντα.

Το Sonderkommando 1005 δημιουργήθηκε γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο. Δεν ήταν τάγμα μάχης. Ήταν κινητή μονάδα καταστροφής πτωμάτων. Ανάμεσα στα χρόνια 1942 και 1944, το τάγμα αυτό ταξίδεψε σε περισσότερες από εκατό τοποθεσίες, ανασκάπτοντας μαζικούς τάφους. Ξέθαβαν χιλιάδες διαμελισμένα, αποσυντεθειμένα πτώματα και τα έκαναν στάχτη.

Η εντολή ήρθε απευθείας από τον Χάινριχ Χίμλερ. Οι Σοβιετικοί πλησίαζαν από την Ανατολή και οι Αμερικανοί προέλαυναν από τη Δύση. Η ύπαρξη αποδείξεων για τη μαζική εξόντωση Εβραίων, Πολωνών και άλλων εθνικών ομάδων θεωρήθηκε από τους Ναζί θανάσιμο πλήγμα. Η επιχείρηση είχε απόλυτη προτεραιότητα και εφαρμοζόταν παντού όπου υπήρχε μνήμη θανάτου.

Πολλοί από τους εργάτες του Sonderkommando 1005 ήταν Εβραίοι φυλακισμένοι. Δούλευαν υπό συνεχή απειλή, γνωρίζοντας ότι μόλις ολοκλήρωναν το έργο τους, θα εκτελούνταν κι αυτοί. Το καθήκον τους ήταν να σπάσουν τα κόκκαλα με βαριοπούλες, να φορτώσουν πτώματα σε ξύλινες βάσεις, να ρίξουν βενζίνη, να ανάψουν φωτιές που κρατούσαν εβδομάδες.

Σε κάποιες περιπτώσεις, τα υπολείμματα συγκεντρώνονταν και αλέθονταν με ειδικές μηχανές. Η στάχτη διασκορπιζόταν σε ποτάμια ή σε χωράφια. Τα δέντρα γύρω από τους μαζικούς λάκκους κόβονταν για να καούν μαζί με τα σώματα. Σε περιοχές όπως το Μπλαγκόβεσνσκ, το Κίεβο και την Πολωνία, οι φωτιές φώτιζαν για νύχτες ολόκληρες τον ορίζοντα.

Οι Ναζί δεν ήθελαν να αφήσουν ούτε μια μάζα οστών. Κάθε σβόλος, κάθε ράβδος, κάθε σκιά έπρεπε να χαθεί. Χρησιμοποιούσαν στρατιωτικές φορτωτικές μηχανές για να μεταφέρουν τα πτώματα. Το έργο γινόταν κάτω από το βλέμμα των SS που έπιναν καφέ και κρατούσαν τα όπλα στραμμένα στους εργάτες.

Οι μαρτυρίες που γλίτωσαν από την εκκαθάριση του Sonderkommando 1005 μιλούν για τη μυρωδιά της καμένης σάρκας που απλωνόταν σε ακτίνα χιλιομέτρων. Για τον ψυχολογικό πόλεμο που ζούσαν όσοι αναγκάζονταν να μετακινούν τα πτώματα συγγενών τους. Για την απόλυτη αποστολή λήθης που είχε οργανώσει το Τρίτο Ράιχ λίγο πριν καταρρεύσει.

Πολλές φορές, οι κάτοικοι των γύρω περιοχών δεν ήξεραν τι ακριβώς συνέβαινε, αλλά μιλούσαν για «φλόγες χωρίς τέλος». Μόνο όταν οι Σύμμαχοι μπήκαν στα εδάφη και βρήκαν σημεία με λιωμένα κόκκαλα, καμένα δέντρα και μηχανές καταστροφής, αποκαλύφθηκε το μέγεθος της επιχείρησης.

Το Sonderkommando 1005 δεν ήταν μονάχα μια μυστική αποστολή απόκρυψης εγκλημάτων. Ήταν η επιβεβαίωση ότι οι θύτες γνώριζαν το μέγεθος του κακού που είχαν διαπράξει. Και έκαναν τα πάντα για να το κρύψουν από την Ιστορία. Δεν τα κατάφεραν.