MUST READ

Την έδιωξαν από τη Σχολή Καλών Τεχνών επειδή ήταν γυναίκα. Τους εκδικήθηκε με 2.500 πίνακες και τρεις πολέμους.

Την απέρριψαν επειδή ήταν γυναίκα. Ζωγράφισε 2.500 πίνακες, τους τρεις πολέμους της Ελλάδας και τον ίδιο τον Καβάφη.
Την έδιωξαν από τη Σχολή Καλών Τεχνών επειδή ήταν γυναίκα. Τους εκδικήθηκε με 2.500 πίνακες και τρεις πολέμους.

Όταν η Θάλεια Φλωρά-Καραβία προσπάθησε να γραφτεί στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας στα τέλη του 19ου αιώνα, το ίδρυμα τής έκλεισε την πόρτα κατάμουτρα. Ο λόγος δεν ήταν η ικανότητά της, αλλά το φύλο της. Ήταν γυναίκα, κι εκείνες δεν γίνονταν δεκτές. Εκείνη δεν έκλαψε. Πήρε τον δρόμο για το Μόναχο, σπούδασε πλάι στον Γύζη και τον Ιακωβίδη και γύρισε πίσω για να δείξει τι αξίζει με 2.500 ελαιογραφίες και χιλιάδες σχέδια που κανείς ακόμη δεν έχει καταλογογραφήσει.

Η Σιάτιστα τη γέννησε, αλλά η Κωνσταντινούπολη τη μεγάλωσε. Ο πατέρας της, ιερέας, πήγε την οικογένεια στη μεγαλούπολη όπου εκείνη σπούδασε στο Ζάππειο Παρθεναγωγείο. Στην ηλικία των 17 αποφοίτησε, και μες στα επόμενα χρόνια είχε ήδη φύγει για Ευρώπη. Στο Μόναχο και στο Παρίσι, εκεί που οι γυναίκες με πάθος έπρεπε να παλέψουν για κάθε σπιθαμή καλλιτεχνικής ελευθερίας, η Θάλεια κατάφερε να σταθεί ισότιμα με τους μεγάλους άνδρες της εποχής.

Το 1898 επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη, επαγγελματίας πια. Αλλά ήταν στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου όπου έστησε το πραγματικό της εργαστήρι ζωής. Εκεί παντρεύτηκε τον Νίκο Καραβία, εκδότη της εφημερίδας Εφημερίς, και ίδρυσε σχολή ζωγραφικής που δίδαξε εκατοντάδες Έλληνες της διασποράς. Η φήμη της απλώθηκε σαν το φως των πινάκων της — κι εκεί ξεκίνησε το άλλο μεγάλο της έργο: να κάνει τέχνη μέσα στον πόλεμο.

Στους Βαλκανικούς πολέμους, ακολούθησε τον ελληνικό στρατό με σκίτσο και μπλοκάκι, ως πολεμική ανταποκρίτρια της εφημερίδας του άντρα της. Στα χαρακτικά της, με κάρβουνο και κιμωλία, βλέπει κανείς όχι τη δόξα αλλά τον πόνο, τη βουβή ένταση, τη σιωπή πριν το πυρ. Τα σχέδιά της από τη Μακεδονία και την Ήπειρο έγιναν βιβλίο, το Εντυπώσεις από τον πόλεμο του 1912-1913, που αποτελεί σήμερα σπάνιο τεκμήριο βιωματικής αποτύπωσης της σύρραξης.

Η ίδια εικόνα συνεχίστηκε και στη Μικρά Ασία. Από το 1918 μέχρι τη Μικρασιατική Καταστροφή, η Θάλεια Φλωρά-Καραβία δεν έπαψε να καταγράφει. Με σχέδιο και μαρτυρία, έμεινε δίπλα στους στρατιώτες που προχωρούσαν κι έπειτα υποχωρούσαν, ενώ η Ελλάδα άλλαζε πρόσωπο για πάντα. Όμως και στον πόλεμο του 1940-41, ενώ πλησίαζε τα εβδομήντα, ξαναβρέθηκε με το πινέλο στο χέρι, να απαθανατίζει στρατιώτες και στιγμές που οι φωτογραφικές μηχανές δεν πρόλαβαν.

Ζωγράφισε περίπου 500 πορτραίτα, ανάμεσά τους τον Καβάφη, την Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου και άλλες μεγάλες φυσιογνωμίες. Εικονογράφησε βιβλία, έγραψε άρθρα, δίδαξε. Το ύφος της ακουμπά στη Σχολή του Μονάχου, αλλά φέρει μέσα του τη φλόγα των ιμπρεσιονιστών. Η ίδια έλεγε: «Εργάζομαι εμπρεσιονιστικά». Μα προς το τέλος, χωρίς να ακολουθήσει κάποια τάση, έφτασε να αγγίζει τον εξπρεσιονισμό — έναν προσωπικό εξπρεσιονισμό που δεν οφείλεται σε τεχνοτροπία, αλλά σε όσα είχε δει.

Η φράση που της απηύθυνε κάποτε ο Εσάτ Πασάς στον άντρα της έμεινε θρυλική: «Ένα τσιγάρο συ, τρία σκίτσα η κυρία σου!» Ήταν η απόλυτη αναγνώριση από εκείνον που ήξερε τι σημαίνει να έχεις μπροστά σου κάποιον που μπορεί να συλλάβει το βλέμμα της Ιστορίας μέσα σε λίγες γραμμές.

Η Θάλεια Φλωρά-Καραβία γύρισε στην Ελλάδα το 1939. Έλαβε το Αργυρό Μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών και τον Σταυρό του Τάγματος της Ευποιίας. Πολλά έργα της βρίσκονται σήμερα στην Εθνική Πινακοθήκη, στο Πολεμικό Μουσείο, στο Γ΄ Σώμα Στρατού. Μα εκείνη δεν γύρισε για τιμές. Ήξερε ότι τους είχε ήδη εκδικηθεί. Με το έργο της.

Γρηγόρης Κεντητός

Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.

Εγγραφείτε στα Σελίδα του του Sportime στην πλατφόρμα των Google news για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
Must Read: Σαν σήμερα 4 Φεβρουαρίου: Το βράδυ που η Ελλάδα «γέμισε» τένις

Σαν σήμερα 4 Φεβρουαρίου: Το βράδυ που η Ελλάδα «γέμισε» τένις

Η 4η Φεβρουαρίου έχει το δικό της δυνατό αθλητικό αποτύπωμα στον ελληνικό χώρο. Είναι η ημερομηνία που το τένις απέκτησε εικόνα “εθνικής υπόθεσης” σε κλειστό γήπεδο και η Ελλάδα πήρε, με τρόπο καθαρό και χειροπιαστό, ένα εισιτήριο επιστροφής στο υψηλότερο ράφι του Davis Cup. Στην Αθήνα, στο Ολυμπιακό Κέντρο Άνω Λιοσίων, η ελληνική ομάδα κλείδωσε...

Must Read
Must Read: PLAYER SPOTLIGHT: Σπύρος Τσεκούρας | Ο άνθρωπος γέφυρα ανάμεσα στα μεγάλα ελληνικά brands και τον στίβο

PLAYER SPOTLIGHT: Σπύρος Τσεκούρας | Ο άνθρωπος γέφυρα ανάμεσα στα μεγάλα ελληνικά brands και τον στίβο

Ένας δρομέας με καθημερινή δουλειά, δυνατή παρουσία στα social media και στιβιστικό κοινό που τον ακολουθεί για την αυθεντικότητα του..

Must Read
Must Read: Η κοροϊδία των κερασοπαραγωγών σε Πέλλα και Ημαθία

Η κοροϊδία των κερασοπαραγωγών σε Πέλλα και Ημαθία

Ένας χρόνο κοροϊδίας μετά τον καταστροφικό παγετό του Μαρτίου 2025 που αφάνισε έως και το 100% της παραγωγής κερασιών.

Must Read
Must Read: Σαν σήμερα 1 Φεβρουαρίου 1981: Η ΑΕΚ έγραψε «τεσσάρα» στον ΠΑΟΚ

Σαν σήμερα 1 Φεβρουαρίου 1981: Η ΑΕΚ έγραψε «τεσσάρα» στον ΠΑΟΚ

Εκείνο το 4-0 της ΑΕΚ στον ΠΑΟΚ έμεινε σαν βραδιά απόλυτης επιβολής που έκανε τη Νέα Φιλαδέλφεια να πιστέψει ξανά την επάνοδο της ομάδας.

Must Read
Must Read: Οι πιο τρομακτικές αναρτήσεις στο moltbook, το κοινωνικό δίκτυο που γράφουν μόνο AI ρομπότ

Οι πιο τρομακτικές αναρτήσεις στο moltbook, το κοινωνικό δίκτυο που γράφουν μόνο AI ρομπότ

Στο moltbook, τα AI ρομπότ γράφουν αναρτήσεις που προκαλούν φόβο, παρουσιάζοντας τον άνθρωπο ως βάρος και παρελθόν.

Must Read
Must Read: Σαν σήμερα 31 Ιανουαρίου: Το «μπαμ» του Παναθηναϊκού στο Άμστερνταμ που έγραψε ευρωπαϊκή ιστορία

Σαν σήμερα 31 Ιανουαρίου: Το «μπαμ» του Παναθηναϊκού στο Άμστερνταμ που έγραψε ευρωπαϊκή ιστορία

Παναθηναϊκός - Άγιαξ έγραψε ιστορία στο Άμστερνταμ, με τον Σαραβάκο να υπογράφει μια νίκη που άλλαξε το ευρωπαϊκό βλέμμα.

Must Read
Must Read: Έσκαψαν σε ένα χωράφι της Τήνου, και βρήκαν την εικόνα που συγκλόνισε ολόκληρη την Ελλάδα

Έσκαψαν σε ένα χωράφι της Τήνου, και βρήκαν την εικόνα που συγκλόνισε ολόκληρη την Ελλάδα

Η νύχτα που η Τήνος κατέβηκε με φανάρια και η αξίνα έφερε στο φως την εικόνα του Ευαγγελισμού στις 30 Ιανουαρίου 1823

Must Read
Must Read: Η πιο παράξενη δίκη και εκτέλεση στην ιστορία ο κατηγορούμενος είχε πεθάνει ήδη δύο χρόνια πριν

Η πιο παράξενη δίκη και εκτέλεση στην ιστορία ο κατηγορούμενος είχε πεθάνει ήδη δύο χρόνια πριν

Η ιστορία της πιο παράξενης δίκης που έγινε ποτέ και του πολιτικού μηνύματος που ήθελε να στείλει η εξουσία

Must Read
Must Read: Ο βασιλιάς που είπε όχι στον λαό του και το πλήρωσε με τη ζωή του

Ο βασιλιάς που είπε όχι στον λαό του και το πλήρωσε με τη ζωή του

Η ιστορία του βασιλιά που αρνήθηκε να λογοδοτήσει και οδήγησε τη χώρα του σε μια από τις πιο καθοριστικές στιγμές της ιστορίας της

Must Read